आर्य पूनकानी
| आर्य पूनकानी | |
|---|---|
आर्य पूंकणी थेय्यम की मुख कला वाला एक थेय्यम कलाकार | |
| संबद्धता | हिन्दू धर्म |
| क्षेत्र | उत्तरी मालाबार, केरल, भारत |
आर्य पूनकानी, जेकरा आर्यक्करकणी के नाम स॑ भी जानलऽ जाय छै, भारत केरऽ केरल केरऽ उत्तर मालाबार क्षेत्र म॑ पूजलऽ जाय वाला एक महिला देवता छेकै । आर्य पूनकनी आर्य पूनकनी थेयम के रूप में पूजल जाइत अछि आ कयल जाइत अछि | आर्य पूनकनी के थेयम के साथ बप्पीरियां थेयम भी तीर्थ में करलऽ जाय छै ।
कल्पित कथा
[सम्पादन करी]मिथक के अनुसार आर्य पूनकनी के जन्म आर्यपट्टर आरू आर्यपट्टाथी के बेटी के रूप में भेलऽ छेलै । जेना-जेना पैघ होइत गेलीह, ओ आभूषण आ गहना के प्रति जुनूनी भ' गेलीह।[१]
आर्य पूनकनी आ ओकर भाइ, जे ओकर विवाहक लेल मोतीक खोज मे यात्रा करैत छल, एकटा तूफान मे फँसि गेल आ जहाज डूबला सँ अलग भ' गेलै।[१] ओ सभ ध्वस्त जहाजक मलबा पकड़ि लेलक आ सात दिन समुद्र मे रहल आ आठम दिन सभ किनार पर आबि गेल। किनार पर पहुँचला पर एक दोसरा स अलग भ गेल।
समुद्र सँ चिंतित आर्य पूनकनी समुद्र मे छोट नाव मे बैसल बप्पीरियान नामक मुस्लिम नाविक देखैत छथि । पहिने तऽ आर्य पूनकनी के मदद के आह्वान के अनदेखी करै छै, लेकिन वू ओकरा अपनऽ जादुई कौशल स॑ आश्चर्यचकित करी दै छै आरू बप्पीरियान क॑ अपनऽ भाई सिनी क॑ हड़बड़ाबै लेली अपनऽ साथ ल॑ जाय छै ।[२] अंततः वेंमालटिंकर मे ओकर भाइ सभ भेटैत छैक, मुदा ओ सभ ओकरा संग जेबाक लेल तैयार नहि छलैक आ ओतहि बसबाक निर्णय लेलक। तखन आर्य पूनकनी आ बप्पीरियान यात्रा जारी रखैत अछि आ उत्तर मालाबार तट पर कूरन पहाड़ी पर पहुँचैत अछि । ओतय ई सब थलीपरम्बा कैठाकील मंदिर में समाहित छैथ। थलीपरम्बा केरऽ तीर्थ के बाद पूरा उत्तर मालाबार क्षेत्र में बनलऽ बहुत सारा अन्य तीर्थ ।[२]
थेयम्
[सम्पादन करी]आर्यकरकन्नी बहुत सुन्दर चेहरा कला आ धीमा गति वाला थेयम अछि । अन्य अधिकांश थेयम जे बिना कोनो जूता के प्रस्तुति दैत छथि, ओकर विपरीत आर्य पूनकनी थेयम लकड़ी स बनल पारंपरिक जूता पहिरने देखाइत छथि।[३] बप्पीरियां नाविक, थेयम के रूप में भी करलऽ जाय छै, जहां स॑ आर्य पूनकनी थेयम करलऽ जाय छै । मुस्लिम मानलऽ जाय वाला बप्पीरियान आरू हिन्दू देवी आर्य पूनकनी के मिथक केरल म॑ हिन्दू-इस्लामी धार्मिक सामंजस्य के उदाहरण छेकै ।[१]
सन्दर्भ सामग्रीसभ
[सम्पादन करी]- 1 2 3 https://malayalam.samayam.com/spirituality/bappiriyan-theyyam-in-north-kerala/articleshow/53896801.cms
- 1 2 https://janmabhumi.in/2019/05/14/2905508/samskriti/news857452/
- ↑ "Archive copy", मूलसँ २०२३-०२-२६ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२९।
|dead-url=प्यारामिटर ग्रहण नहि कएल (सहायता)