सामग्री पर जाएँ

कमाल बुल्बुल

मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
कमाल बुल्बुल
Kemal Bülbül
कमाल बुल्बुल
जन्म१९६३
राष्ट्रियतातुर्की
व्यवसायराजनीतिज्ञ, शिक्षक, नागरिक अधिकार कार्यकर्ता
प्रसिद्धि कारणतुर्कीक संसदक सदस्य (HDP), कुर्दअलेवी अधिकारक पैरोकार

कमाल बुल्बुल (टर्किस: Kemal Bülbül; जन्म १९६३) एकटा प्रमुख तुर्की राजनीतिज्ञ, पूर्व शिक्षकमानवाधिकार कार्यकर्ता छथि। ओ तुर्कीक 'पीपुल्स डेमोक्रेटिक पार्टी' (HDP) केर एकटा प्रमुख नेता रहल छथि आ ओ तुर्कीक ग्रैण्ड नेशनल एसेम्बली (संसद) मे अंताल्या (Antalya) प्रान्तक प्रतिनिधित्व केने छथि। बुल्बुल मुख्य रूपसँ तुर्कीमे अल्पसंख्यक अधिकार सभक, विशेष रूपसँ 'अलेवी' (Alevi) धार्मिक समुदाय आ कुर्द (Kurdish) अल्पसंख्यक सभक अधिकारक रक्षाक लेल अपन सङ्घर्षक हेतु जानल जाइत छथि।[]

प्रारम्भिक जीवन आ नागरिक समाज सक्रियता

[सम्पादन करी]

कमाल बुल्बुलक जन्म १९६३ मे तुर्कीक मालत्या प्रान्तक एकटा अलेवी परिवारमे भेल छल। ओ अपन उच्च शिक्षा त्राक्या विश्वविद्यालय (Trakya University) केर शिक्षा सङ्कायसँ पूर्ण केलन्हि, जतयसँ ओ शिक्षकक रूपमे स्नातकक उपाधि प्राप्त केलन्हि। राजनीतिमे अबयसँ पूर्व, ओ कतेको वर्ष धरि तुर्कीक विभिन्न प्रान्त सभ (जेना अदाना, वैन आ अंताल्या) मे एकटा शिक्षकक रूपमे काज केलन्हि।

हुनक नागरिक समाज (Civil Society) मे एकटा सुदीर्घ आ प्रभावशाली इतिहास रहल अछि। ओ तुर्कीक सभसँ पैघ अलेवी सांस्कृतिक आ धार्मिक सङ्गठन सभमे सँ एक, पीर सुल्तान अब्दाल सांस्कृतिक सङ्घ (Pir Sultan Abdal Cultural Association - PSAKD) केर अध्यक्ष रहलाह। एहि भूमिकामे रहैत, ओ अलेवी समुदायक पूजा स्थल सभ (Cemevi) केँ कानूनी मान्यता प्रदान करबेबाक, शिक्षा प्रणालीमे अनिवार्य धार्मिक शिक्षाक विरुद्ध अभियान सञ्चालित करबाक आ राज्य द्वारा अलेवी आस्थाकेँ समान अधिकार दियेबाक हेतु दीर्घ सङ्घर्ष केलन्हि।[]

राजनीतिक करियर

[सम्पादन करी]

अपन सामाजिक कार्य सभक पश्चात, कमाल बुल्बुल सक्रिय रूपसँ मुख्यधाराक राजनीतिमे प्रवेश केलन्हि। ओ वामपन्थी आ अल्पसंख्यक-समर्थक 'पीपुल्स डेमोक्रेटिक पार्टी' (HDP) मे सम्मिलित भऽ गेलाह।

२०१८ केर तुर्की आम चुनाव सभमे, बुल्बुलकेँ HDP केर दिससँ अंताल्या निर्वाचन क्षेत्रसँ संसद सदस्य (MP) केर रूपमे चुनल गेल। संसदमे अपन कार्यकालक अवधिमे, ओ मानवाधिकार जाँच आयोगक सदस्य रहलाह। ओ संसदमे प्रायः अल्पसंख्यक अधिकार सभक उल्लङ्घन, राजनीतिक बन्दी सभक स्थिति, आ तुर्की सरकारक कुर्द आ अलेवी नीति सभक कठोर आलोचना केलन्हि। ओ धर्मनिरपेक्षतालोकतन्त्रक बहालीकेँ अपन राजनीतिक विमर्शक मुख्य केन्द्र बनौलन्हि।

कानूनी विवाद आ २०२० केर सजा

[सम्पादन करी]

हालक वर्ष सभमे तुर्कीमे HDP केर राजनेता लोकनिक विरुद्ध व्यापक कानूनी कार्रवाई कएल गेल अछि, आ कमाल बुल्बुल सेहो एहि राजनीतिक उथल-पुथलक शिकार भेलाह। तुर्की सरकार हुनका पर आ हुनक कतेको सहयोगी सभ पर अलगाववादी कुर्द सङ्गठन सभक संगे सम्बन्ध होयबाक आरोप लगौलक।

रूडॉ (Rûdaw) न्यूज़ एजेन्सी आ आन मानवाधिकार रिपोर्ट सभक अनुसार, २६ नवम्बर २०२० केँ तुर्कीक एकटा अदालत कमाल बुल्बुलकेँ ६ वर्ष आ ३ महिना कारावास (जेल) केर सजा सुनौलक। हुनका पर "एकटा सशस्त्र आतंकवादी सङ्गठनक सदस्य होयबाक" आरोप लगाओल गेल छल।[]

ई सजा मुख्य रूपसँ 'डेमोक्रेटिक सोसाइटी कांग्रेस' (DTK) नामक एकटा नागरिक संस्थाक गतिविधि सभमे हुनक भागीदारी पर आधारित छल। तुर्कीक अभियोजक सभक (Prosecutors) दावा छलन्हि जे DTK प्रतिबन्धित कुर्दिस्तान वर्कर्स पार्टी (PKK) सँ जुड़ल अछि। दोसर दिस, बुल्बुल आ हुनक वकील सभ एहि आरोप सभकेँ पूर्णतः राजनीतिसँ प्रेरित घोषित केलन्हि आ स्पष्ट केलन्हि जे DTK एकटा नागरिक आ लोकतान्त्रिक मञ्च अछि। सजा सुनाएल जेबाक उपरान्तहु, संसदीय विशेषाधिकार (Parliamentary Immunity) केर कारण हुनका तत्काल गिरफ्तार नहि कएल गेल छलन्हि, मुदा ई फैसला अन्तरराष्ट्रीय स्तर पर मानवाधिकार सङ्गठन सभक ध्यान आकर्षित केलक।

राजनीतिक विचारधारा आ प्रभाव

[सम्पादन करी]

कमाल बुल्बुलकेँ तुर्कीक लोकतान्त्रिक राजनीतिमे एकटा एहन राजनेताक रूपमे देखल जाइत अछि जे विभिन्न शोषित वर्ग सभ (कुर्द आ अलेवी दुनू) केर मध्य वैचारिक पुल बनेबाक काज केलन्हि। हुनक मानब छन्हि जे तुर्कीक वास्तविक लोकतन्त्रीकरण तखने सम्भव अछि जखन सभ धार्मिक आ जातीय पहिचान सभकेँ संवैधानिक समानता प्रदान कएल जाए।

  1. "Kemal Bülbül" (तुर्कीमे), Grand National Assembly of Turkey, मूलसँ २२ अगस्त २०२० मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २६ जून २०२१
  2. "Kemal Bülbül Biyografisi" (तुर्कीमे), Haberler, अन्तिम पहुँच २७ जून २०२१
  3. "Kurdish MP sentenced to over 6 years in Turkey on terror charges", Rûdaw (अङ्ग्रेजीमे), २६ नवम्बर २०२०, अन्तिम पहुँच २६ जून २०२१

बाहरी कड़ी सभ

[सम्पादन करी]