ज़हावा बुराक
ज़हावा बुराक | |
|---|---|
Zahava Burack | |
| जन्म | गिटेल (Gitel) १४ दिसम्बर १९३२ नोवी कोर्ज़िन (Nowy Korczyn), पोलैंड |
| मृत्यु | २८ सितम्बर २००१ (आयु ६८ वर्ष) पाम बीच, फ्लोरिडा, संयुक्त राज्य अमेरिका |
| राष्ट्रियता | पोलिश, अमेरिकी |
| व्यवसाय | राजनीतिक कार्यकर्ता, परोपकारी, समाज सेविका |
| प्रसिद्धि कारण | होलोकॉस्ट उत्तरजीवी, 'राष्ट्र सभक मध्य धर्मी' सम्मान अभियान |
| जीवनसाथी(सभ) | इब्राहिम "अबे" बुराक (विवाह: १९५४; मृत्यु: १९८८) |
ज़हावा बुराक (अंग्रेज़ी: Zahava Burack; १४ दिसम्बर १९३२ – २८ सितम्बर २००१) एकटा पोलिश मूलक अमेरिकी नागरिक, परोपकारी आ राजनीतिक कार्यकर्ता छलीह। ओ द्वितीय विश्व युद्धक कालखण्ड मे भेल होलोकॉस्ट (यहूदी नरसंहार) केर त्रासदी सँ जीवित बचल लोक (उत्तरजीवी) सभ मे सँ एक छलीह। युद्धक दिन सभ मे, नाज़ी सेना सभ सँ अपन आ अपन परिवारक प्राण बचयबाक हेतु ज़हावा आ हुनक परिवार एकटा पोलिश कैथोलिक परिवारक घरक फर्श नीचाँ बनल एकटा गुप्त बंकर मे अढ़ाई वर्षक समय बितौने छलाह। परवर्ती काल मे अमेरिका बसलाक पश्चात, ओ न्यूयॉर्कक क्षेत्रीय राजनीति, डेमोक्रेटिक पार्टीक विभिन्न चुनाव अभियान सभ आ कतेको धर्मार्थ संस्था सभ मे कार्य केलन्हि आ समाजक वञ्चित वर्ग सभक सहायता केलन्हि।[१]
प्रारम्भिक जीवन आ होलोकॉस्टक अवधि मे सङ्घर्ष
[सम्पादन करी]ज़हावा बुराकक जन्म १४ दिसम्बर १९३२ केँ पोलैंडक नोवी कोर्ज़िन (Nowy Korczyn) नामक एकटा कस्बा मे एकटा यहूदी परिवार मे भेल छल। जन्मक समय हुनक नाम गिटेल (Gitel) राखल गेल छल। जखन सितम्बर १९३९ मे नाज़ी जर्मनी पोलैंड पर आक्रमण कऽ देलक, तखन एहि क्षेत्र मे रहनिहार यहूदी सभक हेतु स्थिति गम्भीर भऽ गेल।[२]
वर्ष १९४२ धरि, नाज़ी सैनिक सभ नोवी कोर्ज़िनक यहूदी सभ केँ पकड़ि-पकड़ि कऽ बेलज़ेक (Belzec) आ आन यातना शिविर सभ (Concentration camps) मे पठेब प्रारम्भ कऽ देने छल। एहि निर्वासन आ मृत्यु सँ बचबाक हेतु, १० वर्षीय ज़हावा, हुनक दू बहिन (मिरियम आ सारा) आ हुनक माता-पिता एकटा निर्णय लेलन्हि आ छुपि जेबाक निश्चय केलन्हि। हुनक एहि सङ्कटक समय मे एकटा स्थानीय पोलिश कैथोलिक दम्पति—स्टेफ़ानिया आ जान कुजेल (Stefania and Jan Kuciel)—हुनक सहायता केलक। कुजेल परिवार गुप्त रूप सँ अपन घरक लकड़ीक फर्श नीचाँ एकटा छोट स्थान (बंकर) निर्माण केलक, जतय बुराक परिवार केँ नुकाओल गेल। एहि अन्हार आ छोट स्थान मे बुराक परिवार बिना कोनो बाहरी सम्पर्कक लगातार अढ़ाई वर्ष (लगभग ३० महिना) केर समय बितौलक। १९४५ मे, जखन सोवियत संघक लाल सेना एहि क्षेत्र केँ नाज़ी सभक कब्ज़ा सँ मुक्त करौलक, तखन जा कऽ ई परिवार अपन ओहि गुप्त ठिकाना सँ बाहर निकलि सकल।[३][४]
इज़राइल प्रवास आ हगानाह मे सेवा
[सम्पादन करी]युद्धक समाप्तिक पश्चात, यूरोप मे विस्थापित भेल आन यहूदी सभ जकाँ, बुराक परिवार सेहो तत्कालीन ब्रिटिश-नियन्त्रित फिलिस्तीन (जे परवर्ती काल मे स्वतन्त्र इज़राइल राष्ट्र बनल) चलि गेल। इज़राइल राज्यक स्थापनाक सङ्घर्षक अवधि मे, युवा ज़हावा 'हगानाह' (Haganah) नामक यहूदी अर्धसैनिक सङ्गठन मे स्वेच्छा सँ सम्मिलित भऽ कऽ अपन सेवा सभ देलन्हि। ई सङ्गठन परवर्ती काल मे इज़राइल रक्षा बल (IDF) केर मुख्य आधार बनल आ राष्ट्र निर्माण मे महत्त्वपूर्ण भूमिका निभौलक।[५]
अमेरिका मे नव जीवन आ विवाह
[सम्पादन करी]इज़राइल मे किछु वर्ष बितेबाक पश्चात, ज़हावा अपन नव जीवनक शुरुआत करबाक उद्देश्य सँ संयुक्त राज्य अमेरिका चलि गेलीह। १९५४ मे, हुनक विवाह इब्राहिम "अबे" बुराक (Ibrahim "Abe" Burack) केर संगे सम्पन्न भेल। इब्राहिम एकटा व्यवसायी छलाह जे न्यूयॉर्क मे प्लंबिंग आ हीटिंग सामग्रीक एकटा कम्पनी (I. Burack, Inc.) चलबैत छलाह। विवाहक उपरान्त ई दम्पति न्यूयॉर्कक वेस्टचेस्टर काउंटी (Westchester County) मे हैरिसन नामक स्थान पर अपन घर बसौलक आ जीवन व्यतीत करय लागल।[६]
समाज सेवा आ राजनीतिक सक्रियता
[सम्पादन करी]अमेरिका मे बसलाक पश्चात, ज़हावा बुराक सामाजिक कार्य सभ आ क्षेत्रीय राजनीति मे सक्रिय रूप सँ भाग लेब प्रारम्भ केलन्हि। ओ मात्र यहूदी समुदाय सभक हेतु कार्य नहि केलन्हि, अपितु अमेरिकी समाजक उत्थानक हेतु सेहो अपन योगदान देलन्हि:
- जीवन रक्षक सभ केँ सम्मान: ज़हावाक एकटा महत्त्वपूर्ण प्रयास ओहि पोलिश कैथोलिक परिवार (कुजेल परिवार) केँ सम्मान दिययबाक छल, जे होलोकॉस्टक कालखण्ड मे अपन जान जोखिम मे डालि कऽ हुनक परिवार केँ बचौने छल। हुनक निरन्तर प्रयास सभक परिणामस्वरूप, १९८६ मे कुजेल परिवार केँ इज़राइलक होलोकॉस्ट स्मारक संस्थान, यड वाशेम (Yad Vashem) द्वारा "राष्ट्र सभक मध्य धर्मी" (Righteous Among the Nations) केर उपाधि सँ सम्मानित कएल गेल। नवम्बर १९८६ मे न्यूयॉर्क मे एकटा समारोह आयोजित कएल गेल छल, जाहि मे ज़हावा आ हुनक बहिन सभक अपन जीवन रक्षक सभक संगे पुनर्मिलन भेल छल।[७]
- राजनीतिक योगदान: ज़हावा न्यूयॉर्कक राज्य आ राष्ट्रीय स्तरक डेमोक्रेटिक पार्टीक राजनीति मे सम्मिलित छलीह। १९७० आ १९८० केर दशक मे, ओ पार्टीक कतेको उम्मीदवार सभक हेतु अनुदान जूटयबाक (Fundraising) कार्यक्रम सभक आयोजन केलन्हि। 'द न्यूयॉर्क टाइम्स' (१९७९ आ १९८२) केर लेख सभ मे हुनका वेस्टचेस्टर काउंटीक क्षेत्रीय राजनीतिक एकटा मेज़बान (Political Hostess) केर रूप मे वर्णित कएल गेल छल, जिनक घर पर नेता लोकनि राजनीतिक रणनीतिक चर्चा करैत छलाह।[८][९] १९८४ मे न्यूयॉर्क राज्य सीनेट द्वारा सेहो हुनक सामुदायिक कार्य सभ केँ मान्यता देल गेल छल।[१०]
- परोपकारी आ धर्मार्थ कार्य: ओ 'बनेई ब्रिथ' (B'nai B'rith) जकाँ अन्तरराष्ट्रीय यहूदी सङ्गठन सभ मे नेतृत्वक भूमिका सभ मे रहलीह। एकर अतिरिक्त, ओ 'मेंटल हेल्थ एसोसिएशन ऑफ वेस्टचेस्टर काउंटी' (Mental Health Association of Westchester County) केर बोर्ड सदस्याक रूप मे आ 'अमेरिकन कैंसर सोसाइटी' केर संगे सेहो कार्य केलन्हि।[११][१२]
निधन
[सम्पादन करी]ज़हावा बुराकक २८ सितम्बर २००१ केँ ६८ वर्षक आयु मे फ्लोरिडाक पाम बीच (Palm Beach) मे निधन भऽ गेलन्हि। हुनक मृत्युक कारण कैंसर छल। हुनक निधन पर अमेरिका आ इज़राइलक कतेको समाचार पत्र सभ हुनक जीवन आ परोपकारी कार्य सभक स्मरण करैत श्रद्धांजलि लेख प्रकाशित केलक।[१३][१४]
संदर्भ
[सम्पादन करी]- ↑ "Holocaust Survivors and Victims Database -- Zahava Burack", www.ushmm.org (अङ्ग्रेजीमे), अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२०।
- ↑ "SURVIVOR RECALLS PASSOVER BY NAZIS.(News/National/International)", highbeam, १९९६-०४-०६, मूलसँ २०१७-११-०७ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२१।
|dead-url=प्यारामिटर ग्रहण नहि कएल (सहायता) - ↑ "Three Jewish sisters who hid under the floorboards of... - UPI Archives", UPI (अङ्ग्रेजीमे), अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२०।
- ↑ "Couple, Jewish family they saved, to be reunited", news.google.com, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२०।
- ↑ "Behind the Headlines of Bravery, Humanity and Survival", Jewish Telegraphic Agency (en-USमे), अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२०।
- ↑ "In Re I. Burack, Inc., 132 B.R. 814 – CourtListener.com", www.courtlistener.com, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२०।
- ↑ Georgia, Digital Library of, "The Southern Israelite. (Augusta, Ga.) 1925-1986, November 14, 1986, Image 1", The Southern Israelite, आइएसएसएन 0038-4224।
- ↑ Feron, James (१९७९-०४-०१), "WESTCHESTER JOURNAL", The New York Times (en-USमे), आइएसएसएन 0362-4331, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२०।
- ↑ Whitehouse, Franklin (१९८२-०४-०४), "Westchester Journal", The New York Times (en-USमे), आइएसएसएन 0362-4331, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२०।
- ↑ Senate, New York (State) Legislature (1984) (enमे). Journal of the Senate. The Senate. https://books.google.co.in/books?id=UBpKAQAAMAAJ&q=%22Zahava+Burack%22&redir_esc=y.
- ↑ (enमे) The National Jewish Monthly. B'nai B'rith.. 1973. https://books.google.co.in/books?id=bRznAAAAMAAJ&q=%22Zahava+Burack%22&redir_esc=y.
- ↑ Colditz, Graham A. (2007-09-12) (enमे). Encyclopedia of Cancer and Society. SAGE Publications. आइएसबिएन 978-1-4522-6561-2. https://books.google.co.in/books?id=z5vtBQAAQBAJ&pg=PA690&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false.
- ↑ "Israeli supporter Zahava Burack dies", Palm Beach Daily News, २००१-१०-०५, पृ: 1, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२०।
- ↑ "In Memoriam: Lives Well Lived", The New York Times (en-USमे), २००२-०१-०६, आइएसएसएन 0362-4331, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-२०।