मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
दुबि
Cynodon dactylon |
 |
वैज्ञानिक वर्गीकरण  |
| जगत: |
पौधा |
| क्ल्याड: |
फूलदार वनस्पति |
| क्ल्याड: |
Monocots |
| क्ल्याड: |
Commelinids |
| गण: |
Poales |
| परिवार: |
Poaceae |
| उपपरिवार: |
Chloridoideae |
| वंश: |
Cynodon |
| प्रजाति: |
C. dactylon |
| वैज्ञानिक नाम |
Cynodon dactylon
|
| पर्याय[१] |
सूची
- Agrostis bermudiana Tussac. ex Kunth nom. inval.
- Agrostis filiformis J.Koenig ex Kunth nom. inval.
- Agrostis linearis Retz.
- Agrostis stellata Willd.
- Capriola dactylon (L.) Kuntze
- Capriola dactylon (L.) Hitchc.
- Chloris cynodon Trin. nom. illeg.
- Chloris maritima Trin.
- Chloris paytensis Steud.
- Cynodon affinis Caro & E.A.Sánchez
- Cynodon aristiglumis Caro & E.A.Sánchez
- Cynodon aristulatus Caro & E.A.Sánchez
- Cynodon barberi f. longifolia Join
- Cynodon decipiens Caro & E.A.Sánchez
- Cynodon distichloides Caro & E.A.Sánchez
- Cynodon erectus J.Presl
- Cynodon glabratus Steud.
- Cynodon grandispiculus Caro & E.A.Sánchez nom. inval.
- Cynodon hirsutissimus (Litard. & Maire) Caro & E.A.Sánchez
- Cynodon iraquensis Caro
- Cynodon laeviglumis Caro & E.A.Sánchez
- Cynodon linearis Willd.
- Cynodon maritimus Kunth
- Cynodon mucronatus Caro & E.A.Sánchez
- Cynodon nitidus Caro & E.A.Sánchez
- Cynodon occidentalis Willd. ex Steud. nom. inval.
- Cynodon pascuus Nees
- Cynodon pedicellatus Caro
- Cynodon polevansii Stent
- Cynodon portoricensis Willd. ex Steud. nom. inval.
- Cynodon repens Dulac nom. illeg.
- Cynodon sarmentosus Gray nom. illeg.
- Cynodon scabrifolius Caro
- Cynodon stellatus Willd.
- Cynodon tenuis Trin.
- Cynodon umbellatus (Lam.) Caro
- Cynosurus dactylon (L.) Pers.
- Cynosurus uniflorus Walter
- Dactilon officinale Vill. nom. illeg.
- Dactylus officinalis Asch. nom. inval.
- Digitaria ambigua (Lapeyr. ex DC.) Mérat
- Digitaria dactylon (L.) Scop.
- Digitaria glumaepatula (Steud.) Miq.
- Digitaria glumipatula (Steud.) Miq.
- Digitaria linearis (L.) Pers.
- Digitaria linearis (Retz.) Spreng.
- Digitaria littoralis Salisb. nom. illeg.
- Digitaria maritima (Kunth) Spreng.
- Digitaria stolonifera Schrad. nom. illeg.
- Fibichia dactylon (L.) Beck
- Fibichia umbellata Koeler nom. illeg.
- Milium dactylon (L.) Moench
- Panicum ambiguum (DC.) Le Turq.
- Panicum dactylon L.
- Panicum glumipatulum Steud.
- Panicum lineare L.
- Paspalum ambiguum DC.
- Paspalum dactylon (L.) Lam.
- Paspalum umbellatum Lam.
- Phleum dactylon (L.) Georgi
- Syntherisma linearis (L.) Nash
- Vilfa linearis (Retz.) P.Beauv.
- Vilfa stellata (Willd.) P.Beauv.
|
जमीन पर पसरल दुबि
हरियर दुबि
दुबि या दुर्वा (वानस्पतिक नाम: Cynodon dactylon) एक घास छी जे जमीन पर पसरैत अछि। हिन्दु संस्कार आ कर्मकाण्डमे एकर उपयोग कएल जाइत अछि। अस्ट्रेलिया आ न्युजिल्यान्डमे एकरा सामन्यतया बरमुडा घास या काउच ग्रास कऽ नामसँ जानल जाइत अछि। ई दुनिया भरिमे पाओल जाए वाला घास छी।[२] ई युरोप, अफ्रिका, अस्ट्रेलिया आ एसियाक बहुतेक भूभागमे पाओल जाइत अछि आ एकरा अमेरिकामे सेहो परिचित कराएल गेल अछि।[३][४]
हिन्दीमे एकरा दूब, दुबडा, संस्कृतमे दुर्वा, सहस्त्रवीर्य, अनन्त, भार्गवी, शतपर्वा, शतवल्ली, मराठीमे पाढरी दूर्वा, काली दूर्वा, गुजरातीमे धोलाध्रो, नीलाध्रो, मारवाड़ीमे ध्रो, बङ्गालीमे नील दुर्वा, सादा दुर्वा आदि नामसभसँ जानल जाइत अछि। एकर आध्यात्मिक महत्वानुसार प्रत्येक पूजा पाठमे दुबि केर अनिवार्य रूपसँ प्रयोगमे लाबल जाइत अछि।
एकर औषधीय गुणसभक अनुसार दुबि त्रिदोष हरण करवाला एक एहन औषधि छी जे वात, कफ, आ पित्तक समस्त विकार नष्ट करैत वात, कफ आ पित्त केर सम करैत अछि। दुबि सेवनक सङ्गे यदि कपाल भाति क्रिया नियमित कएल जाए तँ शरीरक भीतर रहल त्रिदोष नियन्त्रित करि दैत अछि, ई दाह शामक, रक्तदोष, मूर्छा, अतिसार, अर्श, रक्त पित्त, प्रदर, गर्भस्राव, गर्भपात, यौन रोग, मूत्रकृच्छ इत्यादिमे विशेष लाभकारी अछि।
- ↑ "The Plant List: A Working List of All Plant Species"।
- ↑ Samples, Tom; Sorochan, John (२०२३), "Bermudagrass", University of Tennessee Institute of Agriculture, अन्तिम पहुँच ४ अगस्त २०२५।
- ↑ "Cynodon dactylon (L.) Pers. | Plants of the World Online | Kew Science"।
- ↑ Rojas-Sandoval, J.; Acevedo-Rodríguez, P. (२०१४), "CABI Invasive Species Compendium", CABI Compendium, CABI Compendium, डिओआई:10.1079/cabicompendium.17463।
