सामग्री पर जाएँ

युक्रेनमे साम्यवाद-विरोधी आन्दोलन

मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
१ दिसम्बर २०१३ केँ यूरोमैदान विरोध प्रदर्शनक काल कीव मे लेनिनक प्रतिमा केँ नष्ट कऽ देल गेल।

युक्रेनमे साम्यवाद-विरोधी आन्दोलन केर सुरुआत १९९१ मे सोवियत संघक विघटनक काल भेल, जे समयक संग आओर बेसी व्यापक आ संगठित रूप लैत गेल।[] विशेष रूप सँ २०१४ केर गरिमा क्रान्ति आ रूस-युक्रेन संघर्षक आरम्भ भेलाक बाद, युक्रेनी सरकार एहन कठोर कानून लागू केलक जाहि अन्तर्गत कम्युनिस्ट आ नाजी दुनू प्रकारक प्रतीक पर प्रतिबन्ध लगा देल गेल, कारण जे ई दुनू विचारधारा केँ अधिनायकवादी मानल गेल।[][]

१५ मई २०१५ केँ राष्ट्रपति पेट्रो पोरोशेंको द्वारा हस्ताक्षरित कानूनक एक समूह ई प्रक्रिया केँ औपचारिक रूप देलक, जाहि अन्तर्गत सोवियत कालक स्मारक (द्वितीय विश्वयुद्ध सँ सम्बन्धित स्मारक केँ छोड़ि कऽ) केँ हटाबय तथा सार्वजनिक स्थान सभक नाम बदलबाक लेल छह महिना धरिक समयसीमा निर्धारित कएल गेल।[] प्रारम्भिक चरण मे २२ नगर आ ४४ गामक नाम बदलबाक लक्ष्य राखल गेल छल।[] स्थानीय सरकार सभ केँ २१ नवम्बर २०१५ धरि ई काज पूर्ण करबाक अधिकार देल गेल, जाहि कऽ बाद ई जिम्मेदारी ओब्लास्ट प्रशासन केँ सुपुर्द कऽ देल गेल, जाहि लग २१ मई २०१६ धरिक समय छल।[] जँ कोनो बस्ती निर्धारित समय मे नाम परिवर्तन नहि केलक, तँ युक्रेनक मन्त्रिपरिषद केँ नव नाम निर्धारित करबाक अधिकार प्राप्त छल।[] ई कानून सभक उल्लंघन करबा पर मीडिया प्रतिबन्ध आ अधिकतम पाँच वर्ष धरिक कारावासक प्रावधान सेहो कएल गेल।[][]

एहि अवधिक मध्य, ओलेक्जेंडर तुर्चिनोव ई आरोप लगौलनि जे देशक कम्युनिस्ट पार्टी रूस समर्थक अलगाववादी आ रूसी प्रक्सी बल केँ सहयोग प्रदान कऽ रहल अछि।[] एकर परिणामस्वरूप जुलाई २०१५ मे गृह मन्त्रालय अनेक कम्युनिस्ट दल केँ चुनाव मे भाग लेबा सँ वञ्चित कऽ देलक तथा ओकर पञ्जीकरण केँ समाप्त करबाक लेल न्यायिक प्रक्रिया आरम्भ केलक।[१०] दिसम्बर २०१५ धरि ई दल सभ पर देशक सम्प्रभुता आ क्षेत्रीय अखण्डताक उल्लंघन, हिंसक तख्तापलट केँ उकसाबय आ रूसी समर्थन प्राप्त गतिविधि मे संलिप्तताक आरोपक आधार पर प्रतिबन्ध लगा देल गेल।[११] एहि प्रतिबन्धक विरुद्ध युक्रेनक कम्युनिस्ट पार्टी यूरोपीय मानवाधिकार न्यायालय मे अपील सेहो दायर केलक।[१२][१३][१४]

२०१६ धरि एहि व्यापक डिकम्युनाइजेशन अभियानक अन्तर्गत ५१,४९३ सड़क तथा ९८७ नगर आ गामक नाम बदलल जा चुकल छल, जखन कि १,३२० लेनिन स्मारक आ अन्य कम्युनिस्ट नेताक १,०६९ स्मारक केँ हटाएल जा चुकल छल।[१५] ई सम्पूर्ण प्रक्रिया युक्रेनक सोवियत अतीत सँ दूरी बनाबय आ एकटा स्वतन्त्र राष्ट्रीय पहिचान स्थापित करबाक प्रयासक महत्त्वपूर्ण हिस्सा छल।

सन्दर्भ

[सम्पादन करी]
  1. खोटिन, रोस्टीस्लाव (२६ नवंबर २००९), "Ukraine tears down controversial statue", बीबीसी न्यूज़, मूलसँ १९ अक्टूबर २०१७ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १७ अक्टूबर २०१७
  2. मोटिल, अलेक्जेंडर जे. (२८ अप्रैल २०१५), "Decommunizing Ukraine", फॉरेन अफेयर्स, मूलसँ २० मई २०१५ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १९ मई २०१५
  3. "Rada bans Communist, Nazi propaganda in Ukraine", इंटरफैक्स-यूक्रेन, ९ अप्रैल २०१५, मूलसँ २२ फरवरी २०२६ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २ अप्रैल २०२६
  4. शेवचेंको, विटाली (१४ अप्रैल २०१५), "Goodbye, Lenin: Ukraine moves to ban communist symbols", बीबीसी न्यूज़, मूलसँ १७ अप्रैल २०१५ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १७ मई २०१५
  5. "В Україні перейменують 22 міста і 44 селища" [22 cities and 44 towns will be renamed in Ukraine], Українська правда (युक्रेनीमे), ४ जून २०१५, मूलसँ २४ फरवरी २०२६ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३ अप्रैल २०२६
  6. 1 2 "Комсомольськ у будь-якому випадку перейменують" [Komsomolsk will be renamed anyway], Depo, १ अक्टूबर २०१५, मूलसँ ३ अक्टूबर २०१५ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २९ नवंबर २०२२
  7. "Ukraine lawmakers ban 'Communist and Nazi propaganda'", डॉयचे वेले (अङ्ग्रेजीमे), ९ अप्रैल २०१५, मूलसँ ७ जनवरी २०२३ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३ अप्रैल २०२६
  8. "New laws in Ukraine potential threat to free expression and free media, OSCE Representative says", ओएससीई (अङ्ग्रेजीमे), १८ मई २०१५, मूलसँ ३ अप्रैल २०२६ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३ अप्रैल २०२६
  9. "Turchynov asks Justice Ministry to ban Communist Party of Ukraine", इंटरफैक्स-यूक्रेन, १९ मई २०१४, मूलसँ १६ फरवरी २०१५ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १६ फरवरी २०१५
  10. एंटोनोविच, मारियाना (२४ जुलाई २०१५), "Ukraine's Justice Ministry outlaws Communists from elections", कीव पोस्ट, मूलसँ ३ अप्रैल २०२६ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३ अप्रैल २०२६
  11. "Court rules complete ban of Communist Party of Ukraine : UNIAN news", यूक्रेनी स्वतंत्र सूचना एजेंसी, १६ दिसंबर २०१५, मूलसँ ४ मार्च २०१६ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ४ अप्रैल २०१६
  12. "Європейський суд почав розгляд скарги на заборону діяльності КПУ", यूक्रेनस्का प्रावदा (युक्रेनीमे), ३० दिसंबर २०१६, अन्तिम पहुँच १७ दिसंबर २०२३
  13. इश्चेंको, वलोडिमिर (१८ दिसंबर २०१५), "Kiev has a nasty case of anti-communist hysteria", द गार्डियन (en-GBमे), मूलसँ ६ अप्रैल २०१६ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ४ अप्रैल २०१६
  14. "Ukraine court bans Communist Party", डेली न्यूज़ एण्ड एनालिसिस (अङ्ग्रेजीमे), १७ दिसंबर २०१५, मूलसँ ६ दिसंबर २०२५ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३ अप्रैल २०२६
  15. "Decommunization reform: 25 districts and 987 populated areas in Ukraine renamed in 2016", www.ukrinform.net (अङ्ग्रेजीमे), २७ दिसंबर २०१६, मूलसँ २१ फरवरी २०२६ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३ अप्रैल २०२६