सम्मान हत्या
सम्मान हत्या या सम्मान रक्षार्थ कएल गेल हत्या कोनो व्यक्ति परिवारक मान, प्रतिष्ठा आ इज्जत उपर दाग लगेलक सोचि कएल एक प्रकारक हत्या छी।[१] कियो व्यक्ति केर हत्या पश्चात् परिवारक चलि गेल इज्जत आ प्रतिष्ठा फेर आबि जाएत कहिँ विश्वास राखि एहन कुकृत्य कएल जाएत अछि। प्रायः परिवारक महिला सदस्यसभ एकर शिकार बनल एकर इतिहास अछि।[२][३][४]
बहुतेक मानवअधिकारवादी समूह तथा राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय कानूनसभ एहन हत्या केर गलत संज्ञा देनए अछि मुदा किछ संस्कृति आ समुदायमे ई एखनो कायम रहल अछि। बहुत रास अवस्थामे गामक लोकसभक दवाब, प्रभाव आ टिप्पणी केर कारण परिवार नहि चाहितो एहन घटना करवाक लेल विवश भऽ जाएत अछि।
इज्जतक लेल कएल हत्याक किछ कारणसभ:
- विआहसँ पहिने कोनो पुरुष या महिला आपसी सम्बन्धमे होनाए
- पृथक धर्म, जात, जाति, समुदाय या सम्प्रदायक व्यक्तिसँ प्रेमसम्बन्ध कायम होनाए
- मागी विआह करवाक लेल अस्वीकार केनाए
- सम्बन्ध विच्छेदक माग केनाए
- धर्म, प्रथा, परम्परा, संस्कृति आ प्रचलनद्वारा स्वीकार नै कएल वस्त्रसभ लगेनाए,
- तेसर लिङ्गी होनाए,
- यौन उत्पिडनक शिकार बनलाक बाद
उपर्युक्त सम्पूर्ण अवस्थामे परिवार अप्पन कुल, वंश, धर्म, संस्कृति आदि केर अपमान भेल गलत ठहर करैत अप्पन इज्जत बचेबाक नाममे अपने परिवारक सदस्यक हत्या करि दैत अछि।[५][६][७][८][९][१०]
यद्यपि पुरूष आ महिला दुनू एकर शिकार भऽ सकैत अछि मुदा अधिकतर अवस्थामे महिला बेसी पीडित होइत अछि। पुरूषसभ महिला स्वतन्त्रता आ मानवअधिकार केर निस्तेज बनेबाक लेल परिवारक प्रतिष्ठाकेर पगडी गुथैत अछि।[११]
सम्मान हत्या संसारक बहुतेक भागसभ होइत अछि। मध्यपूर्व, उत्तर अफ्रिका आ दक्षिण एसियामे (विशेष करि भारत, पाकिस्तान आ नेपाल) एहन प्रकृति केर घटना बेसी प्रकाशमे आबैत अछि। फिलिपिन्स, पूर्वी अफ्रिका आ ल्याटिन अमेरिकामे सेहो एकर प्रभाव अछि तँ विगत किछ समयसँग युरोप सेहो एकर चपेटमे छल। सम्मान हत्याक घटना अन्तराष्ट्रिय आप्रवासी परिवारमे समेत देखल गेल अछि। गाम होए या शहर, एहन घटना दुनू ठाम घटित होइत देखल गेल अछि।[१२][१३][११][१४][१५][१६][१७][११][१४] [१८][१९]
सन्दर्भ सामग्रीसभ
[सम्पादन करी]- ↑ Annan, Kofi (५ जून २०००), ["Secretary-General. In Address to "Women 2000" Special Session, Says Future of Planet Depends Upon Women", United) Nations, [मूलसँ ६ अगस्त २०१७ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ जून २०१७।](https://web.archive.org/web/20170806101552/https://www.un.org/press/en/2000/20000605.sgsm7430.doc.html%7Curl-status=live}})
- ↑ "Definition of HONOR KILLING", www.merriam-webster.com।
- ↑ "Honour killing"।
- ↑ "Dictionary", Dictionary.com।
- ↑ [(https://www.bbc.co.uk/ethics/honorcrimes/) "Ethics: Honour Crimes"], BBC, १ जनवरी १९७०, अन्तिम पहुँच २३ दिसम्बर २०१३।
- ↑ [(https://web.archive.org/web/20131222161404/http://www.merriam-webster.com/dictionary/honor%20killing) "Honor killing: Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary"], merriam-webster.com, ३१ अगस्त २०१२, [(http://www.merriam-webster.com/dictionary/honor%20killing) मूल]सँ २२ दिसम्बर २०१३ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २३ दिसम्बर २०१३।
- ↑ [(https://web.archive.org/web/20130929031542/http://edition.cnn.com/2012/01/13/world/europe/turkey-gay-killing) "Shocking gay honor killing inspires movie"], CNN, [(https://edition.cnn.com/2012/01/13/world/europe/turkey-gay-killing) मूल]सँ २९ सितम्बर २०१३ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १६ अगस्त २०१३।
- ↑ [(https://web.archive.org/web/20130929031535/http://edition.cnn.com/2011/CRIME/02/23/arizona.iraqi.father/index.html) "Iraqi immigrant convicted in Arizona 'honor killing' awaits sentence"], CNN, २३ फरबरी २०११, [(http://edition.cnn.com/2011/CRIME/02/23/arizona.iraqi.father/index.html) मूल]सँ २९ सितम्बर २०१३ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १६ अगस्त २०१३।
- ↑ ["Why) do families kill their daughters?", BBC News, २९ मई २०१४, [मूलसँ २३ जून २०१८ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २० जून २०१८।](https://web.archive.org/web/20180623004024/https://www.bbc.com/news/world-asia-27619669%7Curl-status=live}})
- ↑ [(https://web.archive.org/web/20211026055609/https://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/honourkillings.pdf) "Archived copy"], [(https://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/honourkillings.pdf) मूल]सँ २६ अक्टुबर २०२१ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २३ मई २०२१।
- 1 2 3 [(https://www.bbc.co.uk/ethics/honourcrimes/crimesofhonour_1.shtml) "BBC - Ethics - Honour crimes"]।
- ↑ [(https://www.bbc.com/news/world-asia-india-24170866) "India 'honour killings': Paying the price for falling in love"], BBC News, २० सितम्बर २०१३।[permanent dead link]
- ↑ De Guzman, Joseph; Jamias, Janica Keiths (जनवरी २०१६), [(https://animorepository.dlsu.edu.ph/etd_bachelors/5655/) The daughter clause: A study of Article 247 of the Revised Penal Code of the Philippines] (Bachelor's thesis), De La Salle University।[permanent dead link]
- 1 2 [(https://web.archive.org/web/20131208172508/http://hbv-awareness.com/regions/) "Honour Killings by Region"], [(http://hbv-awareness.com/regions/) मूल]सँ ८ दिसम्बर २०१३ मे सङ्ग्रहित।
- ↑ ["What) is honour-based abuse and how does it affect men?", Respect।[permanent dead link]
- ↑ [(https://www.theguardian.com/society/2021/oct/31/honour-based-offences-soared-by-81-in-last-five-years) "'Honour-based' offences soared by 81% in last five years"], the Guardian (अङ्ग्रेजीमे), २०२१-१०-३१, अन्तिम पहुँच २०२२-०४-११।
- ↑ Grzyb, Magdalena A. (२०१६), [(https://web.archive.org/web/20210603075652/https://core.ac.uk/download/pdf/80127645.pdf) "An explanation of honour-related killings of women in Europe through Bourdieu's concept of symbolic violence and masculine domination"], Current Sociology 64 (7): 1036–1053, डिओआई:10.1177/0011392115627479, [(https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0011392115627479) मूल]सँ ३ जून २०२१ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २३ मई २०२१।
- ↑ ["'Honour) killings increasing in urban areas'", २२ दिसम्बर २०१६, [मूलसँ २३ मई २०२१ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २३ मई २०२१।](https://web.archive.org/web/20210523020152/https://www.dawn.com/news/1303729%7Curl-status=live}})
- ↑ [[https://web.archive.org/web/20210523020152/https://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-times/deep-focus/urban-honour-killings-backlash-against-change/articleshow/48638618.cms "Urban) honour killings: Backlash against change - Times of India"], \[\[The Times of India]], २३ अगस्त २०१५, [मूलसँ २३ मई २०२१ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २३ मई २०२१।](https://web.archive.org/web/20210523020152/https://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-times/deep-focus/urban-honour-killings-backlash-against-change/articleshow/48638618.cms%7Curl-status=live}})