कुम्भकर्ण
दिखावट
| कुम्भकर्ण | |
|---|---|
कुम्भकर्ण अपन अस्त्र के साथ | |
| संबद्धता | राक्षश |
| ग्रन्थ | रामायण आ एकर संस्करण |
| निजी जानकारियाँ | |
| माँ-पिता | विश्रावा (पिता) कैकशी (माता) |
| भाई-बहिन | रावण, विभिषण (भाईसभ) सुर्पनखा (बहिन) |
| Consort |
|
| नेना सभ | कुम्भ आ निकुम्भ (वर्जज्वलासँ) भीमसुर (कर्कतीसँ) |
कुम्भकर्ण रामायणक एक प्रमुख पात्र छी। ओ ऋषि व्रिश्रवा आ राक्षसी कैकसीक पुत्र आर लंकाके राजा रावण केर छोट भाई छल। कुम्भ अर्थात घड़ा (घैला) आ कर्ण अर्थात कान, वाल्यकालसँ पैघ कान भेलाक कारण हिनकर नाम कुम्भकर्ण राखल गेल छल।
कुम्भकर्ण देखऽ में बहुत बलशाली आ भीमकाय छल आ सामान्य लोगो सँ बहुत बेसी भोजन करैत छल जाहिक वर्णन रामचरितमानसमें सेहो कएल गेल अछि। पुराणसभक अनुसार कुम्भकर्ण अपन पूर्व जन्ममें असुरराज हिरण्यकशिपु (रावणक पूर्व जन्म)क छोट भाई हिरण्याक्ष छल ओहि जन्ममें हिनकर वध भगवान विष्णुक वाराह अवतार द्वारा भेल छल।[१][२]
दोहा
[सम्पादन करी]- राम रूप गुन सुमिरत मगन भयउ छन एक।
- रावन मागेउ कोटि घट मद अरु महिष अनेक॥63॥
चौपाई
[सम्पादन करी]- महिषखाइ करि मदिरा पाना। गर्जा बज्राघात समाना॥
- कुंभकरन दुर्मद रन रंगा। चला दुर्ग तजि सेन न संगा॥1॥
बाह्य जडीसभ
[सम्पादन करी]| विकिमिडिया कमन्समे Kumbhakarṇaसँ सम्बन्धित मिडिया अछि। |
- Sri Lanka, Virtual Library. कुम्भकर्ण
- Pot-Ear's Awakening. From the Ramayana, as translated by Arthur W. Ryder
सन्दर्भ सामग्रीसभ
[सम्पादन करी]- ↑ Valmiki; Vyasa (2018-05-19) (enमे). Delphi Collected Sanskrit Epics (Illustrated). Delphi Classics. आइएसबिएन 978-1-78656-128-2. https://books.google.com/books?id=qj9bDwAAQBAJ&dq=kumbhakarna+rakshasa&pg=PT3691.
- ↑ Valmiki; Venkatesananda, Swami (1988-01-01) (Englishमे). The Concise Ramayana of Valmiki. SUNY Press. आइएसबिएन 978-0-88706-862-1. https://books.google.com/books?id=mkSzznK3VuEC&dq=kumbhakarna+vanara&pg=PA309.
