नेपालक चिड़ैसभक सूची
दिखावट
ई नेपालमे दर्ज चिड़ैसभक प्रजातिक एक सूची छी। नेपालमे कूल ८८६ प्रजातिक चिड़ैसभ दर्ज कएल गेल अछि,[१] जहिमेसँ एक मूल प्रजातिक चिड़ै[२] आ एक टा मनुष्यद्वारा विकास कएल गेल अछि। नेपालमे दर्ज कएल गेल चिड़ैसभमेसँ ४७ प्रजातिसभ खतराक स्तर पर अछि। हिमालयी मोनाल (नेपाली: डाँफे) नेपालक राष्ट्रिय चिड़ै छी।[३]
कयन श्रेणीसभ उजागर करवाक लेल निम्नलिखित चिह्नक उपयोग कएल गेल अछि। सामान्यतया देशी प्रजातिसभ एहिमेसँ कोनो श्रेणीमे नहि अबैत अछि।
- कहियो काल - नेपालमे कहियो-काल मात्रे देखऽमे अबैत अछि
- मूल - नेपालक मूल निवासी
- प्रचलित - नेपालक मूल निवासी नहि मुदा मनुष्यद्वारा प्रचलित जाति
- विलुप्त - नेपालमे विलुप्त मुदा अन्य स्थान पर जीवित
- घरेलू - किछ चिड़ैसभ जे अप्पनसभक घरक अगल बगल रहैत होए
मछरेङ्गा चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | वैज्ञानिक नाम | क्षेत्रीय भाषामे | टिप्पणी | अन्य नाम |
|---|---|---|---|---|---|---|
| मछरेङ्गा | Kingfisher | हिन्दी: रामचिरैया | ई छोट आ मध्य आकारक रङ-बिरङ्गी चिड़ै जातिक समूह छी। | |||
| नेपाली: माटीकोरे | ||||||
| छोटकी मछरेङ्गा | Common Kingfisher | Alcedo atthis (Linnaeus, 1758) |
हिन्दी: छोटा किलकिला, छोटा रामचिरैया, शरीफन | |||
| नेपाली: सानो माटीकोरे | ||||||
| संस्कृत: लघु मीनरंक[४] | ||||||
| भोजपुरी: मछरेंगा | ||||||
| चितकाबर मछरेङ्गा | Pied Kingfisher | Ceryle rudis (Linnaeus, 1758) |
हिन्दी: चितला कौडियाल |
|||
| नेपाली: छिरबिरे माटीकोरे | ||||||
| संस्कृत: सबल मीनरंक | ||||||
| बड़की चितकाबर मछरेङ्गा | Crested Kingfisher | Megaceryle lugubris (Temminck, 1834) |
नेपाली: ठूलो छिरबिरे माटीकोरे | |||
| स्वेतकण्ठ मछरेङ्गा | White-Throated Kingfisher | Halcyon smyrnensis (Linnaeus, 1758) |
हिन्दी: श्वेतकण्ठ कौड़िल्ला | |||
| नेपाली: सेतोकन्ठे माटीकोरे | ||||||
| संस्कृत: चन्द्रकान्त मीनरंक | ||||||
| बड़की मछरेङ्गा | Stork-Billed Kingfisher | Pelargopsis capensis (Linnaeus, 1766) |
हिन्दी: बदामी कौड़िल्ला, बडा किलकिला | |||
| नेपाली: ठूलो माटीकोरे |
सुगवा सीकी चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| सुगवा सीकी | Bee-Eater | सीकी सुगना, सुगवा कीड़ीखौकी | |
| हरियर सुगवा सीकी | Green Bee-Eater | सुगापंखी सुगवा सीकी |
अर्जुनक चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| खजिन चिड़ैयाँ | White Wagtail | ||
| सोन चिड़ैयाँ | Citrine Wagtail |
बाज, गिद्ध, गरुड चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]घरेलू चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| कौआ | House Crow | घरैया कौआ | |
| कारकौआ | Indian Jungle Crow | कागा, बनैया कौआ | |
| मएना | Common Myna | देशी मएना, साधारण मएना आ सामान्य मएना | |
| कचबचिया | Rufous Treepie | ||
| बगरा | House Sparrow | बगड़ा, घरैया बगरा | |
| बनैया बगरा | Eurasian Tree Sparrow | बनैया बगड़ा | |
| बगेरी | Alauda | बगेड़ी | |
| यूरेसीय बगेरी | Eurasian Skylark | ||
| छोटकी बगेरी | Oriental Skylark | छोटकी बगेड़ी |
बगुला आ बगुली चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| बगुली | Yellow Bittern | ||
| छोटकी बगुला | Little Egret | ||
| मवेशी बगुला | Cattle Egret | खेतक बगुला | |
| बड़की बगुला | Great Egret | ||
| मझिली बगुला | Intermediate Egret |
कोइली चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| पपीहा | Common Hawk-Cuckoo | ||
| कोइली | Asian Koel | ||
| हरियर कोइली | Asian Emerald Cuckoo | ||
| चातक | Jacobin Cuckoo | स्वाती चिड़ै | |
| मोहखा | Greater Coucal | मोखा |
पानिकौआ चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| पानिकौआ | Great Cormorant | पानिकौर | |
| भारतीय पानिकौआ | Indian Cormorant | भारतीय पानिकौर |
परबा आ पोरकी चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| पोरकी | Spotted Dove | पौड़की | |
| परबा | Domestic Pigeon | ||
| भागल पोशुआ परबा | Feral Pigeon | ||
| पोशुआ परबा | Fancy Pigeon |
राजहंस चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| राजहंस | Flamingo | ||
| बड़का राजहंस | Greater Flamingo |
कठखोद्धी चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| कठखोद्धी | Woodpecker | कठखोधी | |
| बङ्गला कठखोद्धी | Black-Rumped Flameback | ||
| हिमालयी कठखोद्धी | Himalayan Woodpecker | ||
| दार्जिलिङ कठखोद्धी | Darjeeling Woodpecker | ||
| पियर कलगी कठखोद्धी | Yellow-Crowned Woodpecker |
मएना चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| पहाड़क मएना | Common Hill Myna | ||
| जङ्गली मएना | Jungle Myna | बनैआ मएना | |
| ब्राह्मिनी मएना | Brahminy Starling | बभनी मएना | |
| नीर मएना | Bank Myna | धार मएना, सिलेटी मएना, बरद मएना | |
| पहाड़ी मएना | Indian Golden Oriole | ||
| सिरोली | Pied Myna | सिरोली मएना | |
| कारीमाथ पहाड़ी मएना | Black-Hooded Oriole |
अन्य चिड़ैसभ
[सम्पादन करी]| नाम | अङ्ग्रेजी नाम | तस्विर | टिप्पणी |
|---|---|---|---|
| बगरी | Baya Weaver | बगड़ी | |
| टिटही | Red-Wattled Lapwing | ||
| मयूर | Indian Peafowl | ||
| दहियल | Oriental Magpie-Robin | ||
| हिमालयी कचबचिया | Grey Treepie | ||
| सिरौली | Indian Roller | नकली नीलकण्ठ | |
| नीलकण्ठ | Indian Robin | असली नीलकण्ठ | |
| डोकहर | Lesser Adjutant | ||
| राजडोकहर | Greater Adjutant | ||
| हँसुआ दाबी | Asian Openbill | घोङ्गफोड़ा | |
| उल्लू | Owl | मुँहदुस्सा | |
| धनछुआ | Ashy Drongo | ||
| करिया धनछुआ | Black Drongo | ||
| देशी सुग्गा | Rose-Ringed Parakeet | ||
| सुग्गा | Parrot | सूगा | |
| चकोर | Chukar Partridge | ||
| माटिखोद्धी | Eurasian Hoopoe | माटिखोधी | |
| सिल्ली | Lesser Whistling Duck | सील्ली | |
| चकबा | Ruddy Shelduck | चकेबा, चकेवा | |
| बत्तख | Common Shelduck | ||
| हंसक | Bar-Headed Goose | जलपद | |
| हंस | Swan | ||
| मूक हंस | Mute Swan | ||
| महाराज हंस | Whooper Swan | ||
| टुन्ड्रा हंस | Tundra Swan | ||
| कबार | Glossy Ibis | ||
| करांकुल | Red-Naped Ibis | कड़ाङ्कुल | |
| श्वेत करांकुल | Black-headed ibis |
सन्दर्भ सामग्रीसभ
[सम्पादन करी]- ↑ "Bird Conservation Nepal", www.birdlifenepal.org (अङ्ग्रेजीमे), मूलसँ २०२०-०६-०३ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२०-०५-०८।
|dead-url=प्यारामिटर ग्रहण नहि कएल (सहायता) - ↑ "The Spiny Babbler, Nepal’s only endemic bird, fascinates ornithologists and bird lovers alike – OnlineKhabar" (अङ्ग्रेजीमे), अन्तिम पहुँच २०२०-०५-०८।
- ↑ "राष्ट्रिय चरा डाँफे संकटमा किन", बिबिसी नेपाली (नेपालीमे), २०१८-०८-०२, अन्तिम पहुँच २०२०-०५-०८।
- ↑ Dave, K. N., 1884-1983. (2005). Birds in Sanskrit literature : with 107 bird illustrations (Rev. ed संस्करण). Delhi: Motilal Banarsidass Publishers. आइएसबिएन 81-208-1842-3. OCLC 213224574. https://www.worldcat.org/oclc/213224574.




























































































