शारदा सिन्हा
शारदा सिन्हा Sharda Sinha | |
|---|---|
| जन्म | १ अक्टुबर १९५२ |
| मृत्यु | ५ नवम्बर २०२४ (७२ वर्ष) दिल्ली, भारत |
| राष्ट्रियता | भारतीय |
| अन्य नामसभ | बिहार स्वर कोकिल |
| शिक्षा | बीएड; सङ्गीतम्मे पीएचडी |
| मातृसंस्था | मगध महिला कओलेज, प्रयाग संगीत समिति, ललित नारायण मिथिला विश्वविद्यालय |
| व्यवसाय | गायक, लोक गायक, शास्त्रीय गायक |
| सक्रिय वर्ष | १९८०–वर्तमान |
| प्रसिद्धि कारण | पारम्परिक मैथिली, भोजपुरी गीतसभ |
उल्लेखनीय कार्यसभ | पारम्परिक मैथिली, मघध, भोजपुरी |
| जीवनसाथी(सभ) | ब्रजकिशोर सिन्हा (विवाह १९७० ) |
| बालबच्चा | २ |
| पुरस्कार |
|
शारदा सिन्हा एकटा भारतीय लोक आ शास्त्रीय गायिका छलीह । बिहारक रहनिहारि ओ, मुख्य रूपसँ मैथिली आ भोजपुरी भाषा मे गवैत अछि। ओ "विवाह गीत", "छठ गीत" सन कतोक रास क्षेत्रीय गीत सभ गओने अछि। सन १९९१ मे, सङ्गीत मे हिनक योगदानक लेल हिनका पद्मश्री पुरस्कार भेटल छल। हिनका सन् २०१८ मे भारतीय गणतन्त्र दिवसक पूर्व सन्ध्यामे भारतक उत्कृष्ट नागरिक पुरस्कार पद्म भूषण सँ सम्मानित कएल गेल छल।
पृष्ठभूमि
[सम्पादन करी]सिन्हा केरऽ जन्म १ अक्टूबर १९५२ क॑ बिहार केरऽ सुपौल जिला केरऽ राघोपुर प्रखंड केरऽ हुलास गाँव म॑ भूमिहार परिवार म॑ भेलऽ छेलै । सुखदेव ठाकुरक नौ संतान मे ओ एकमात्र बेटी छलीह। हुनकर सासुरक घर बेगूसराय जिलाक सिहामा गाम मे अछि
सिन्हा अपन कैरियरक शुरुआत मैथिली लोकगीत गाबि कए केलनि। मैथिलीक अतिरिक्त सिन्हा भोजपुरी, मगही आ हिन्दी मे गबैत छलाह । प्रयाग संगीत समिति न॑ इलाहाबाद म॑ बसंत महोत्सव के आयोजन करलकै, जेकरा म॑ सिन्हा न॑ वसंत ऋतु केरऽ विषय प॑ आधारित अनेक गीत प्रस्तुत करलकै, जहाँ लोकगीत के माध्यम स॑ वसंत केरऽ आगमन के बखान करलऽ गेलै । छठ पूजा उत्सव के दौरान नियमित रूप स अपन प्रस्तुति दैत छलीह। मॉरीशस के प्रधानमंत्री नवीन रामगूलम बिहार ऐला पर ओ अपन प्रस्तुति देलनि। सिन्हा न॑ बिहार उत्सव, २०१०, नई दिल्ली म॑ प्रगति मैदान म॑ अपनऽ प्रस्तुति देलकै । सिन्हा न॑ अपनऽ आवाज क॑ कुछ हिन्दी फिल्मी गीतऽ म॑ भी उधार देल॑ छेलै, जेकरा म॑ सलमान खान केरऽ पहिलऽ फिल्म मैने प्यार किया केरऽ "काहे तोह से सजना", अनुराग कश्यप केरऽ समीक्षकऽ द्वारा प्रशंसित गैंग्स ऑफ वासीपुर भाग २ केरऽ "तार बिजली", चारफुटिया छोकारे केरऽ "कौन सी नगरिया" आरू नितिन नीरा चंद्र केरऽ देसवा शामिल छेलै ।[१]
शारदा सिन्हा आ छठ
[सम्पादन करी]सिन्हा छठ सं जुड़ल भक्ति गीत लेल जानल जाइत छथि । 2018 मे एक दशक बाद छठ पर दू टा नव गीत ल' क' आयल छलीह. हुनकऽ भक्ति गीतऽ के आखिरी एल्बम २००६ म॑ रिलीज होय गेलऽ छेलै । गीत मे – सुपावो ना मिले माई आ पहिने पहिने छठी मैया सन गीतक संग – शारदा लोक सभ केँ छठि मे बिहार आबय लेल आग्रह केलनि। महोत्सव के दौरान बजै वाला अन्य छठ गीत में केला के पात पर उगालन सूरज माल झाके झूके, हे छठी मैया, हो दीनानाथ, बहंगी लचकत जाए, रोजे रोजे उगेला, सुना छठी माई, जोड़े जोड़े सुपावा आ पटना के घाट पर। पुरान रहितो गीत प्रासंगिक अछि आ भक्त सभ साल बजबैत छथि । शारदा न॑ ३ नवंबर २०१६ क॑ द टेलीग्राफ क॑ बतैलकै कि संगीत कंपनी केरऽ उच्च-उच्चता आरू अच्छा गीत के कमी न॑ हमरा ई सब समय दूर करी देल॑ छेलै । "जेना-जेना ई मुद्दा सब एहि साल संबोधित भेल, हम अपन आवाज गीत सब पर प्रस्तुत केलहुं।" गीत सबहक शूटिंग मे 20 दिन लागल, जे दीपावली पर रिलीज भेल। सुपावो ना मिले माई (5.57 मिनट) के गीतकार हृदय नारायण झा आ पहिने पहल छठी मैया (6.57 मिनट) के लेल शांति जैन आ शारदा दुनू छथि। पहले पहल... – नीतू चंद्र, नितिन नीरा चंद्र आ अंशुमान सिन्हा द्वारा निर्मित – स्वर शारदा (शरदा सिन्हा म्यूजिक फाउंडेशन), चंपारण टॉकीज आ नव बिहार के बैनर के तहत रिलीज भेल छल। सुपावो ना मिले माई स्वर शारदा के बैनर के तहत रिलीज भेल अछि आ एकर निर्माण अंशुमान केने छथि। छठ पर शारदा केरऽ आखिरी एल्बम अरग म॑ आठ गीत छेलै । अपनऽ पूरा कैरियर म॑ टी-सीरीज, हिज मास्टर केरऽ आवाज आरू टिप्स द्वारा जारी नौ एल्बमऽ म॑ ६२ छठ गीत गान॑ छै । शारदा कहलनि जे, एहि गीत सबहक माध्यम सं हम अपन समृद्ध संस्कृति आ परंपरा के बचाबय के अपन स्तर के पूरा कोशिश केलहुं अछि। "शहरी समकालीन भाव छै ताकि लोग एकरा स॑ संबंधित होय सक॑।"[२]
व्यक्तिगत जीवन एवं मृत्यु
[सम्पादन करी]हुनकऽ विवाह १९७० म॑ ब्रजकिशोर सिन्हा स॑ भेलऽ छेलै, जेकरा स॑ हुनकऽ एगो बेटा अंशुमान आरू बेटी वंदना छेलै । पति ब्रजकिशोर केरऽ मृत्यु सितम्बर २०२४ म॑ मस्तिष्क केरऽ रक्तस्राव स॑ होय गेलै । सिन्हा क॑ २०१७ स॑ मल्टीपल मायलोमा स॑ पीड़ित छेलै ।५ नवंबर २०२४ क॑ हुनका एम्स दिल्ली म॑ वेंटिलेटर सपोर्ट प॑ रखलऽ गेलै । ओहि राति बाद मे, 72 वर्षक उम्र मे हुनकर मृत्यु भ गेलनि। हुनकऽ अंतिम संस्कार ७ नवम्बर २०२४ क॑ पटना म॑ पूर्ण राज्य सम्मान के साथ करलऽ गेलऽ छेलै[३]
सन्दर्भ सामग्रीसभ
[सम्पादन करी]- ↑ https://timesofindia.indiatimes.com/india/government-announces-recipients-of-2018-padma-awards/articleshow/62653257.cms
- ↑ https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/Mauritius-scholarship-for-two/articleshow/2793796.cms
- ↑ https://www.hindustantimes.com/entertainment/music/sharda-sinhas-son-anshuman-sinha-mourns-his-moms-death-shares-details-about-her-last-rites-this-is-a-shocker-for-all-101730855605903.html
बाह्य जडीसभ
[सम्पादन करी]- इन्टरनेट चलचित्र भण्डारणमे शारदा सिन्हा
- शारदा सिन्हा discography at Discogs