सुमात्रा

मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
Jump to navigation Jump to search
सुमात्रा
Native name:
सुमातेरा
سومترا
Sumatra Topography.png
सुमात्रा
भूगोल
स्थानइन्डोनेसिया
निर्देशाङ्क००°उ॰ १०२°पू॰ / ०°N १०२°E / 0; 102निर्देशाङ्क: ००°उ॰ १०२°पू॰ / ०°N १०२°E / 0; 102
Archipelagoसुन्दा टापुसमूह
क्षेत्रफल४,७३,४८१ किमी (१,८२,८१२ वर्ग माइल)
उच्चतम उन्न्तांश
उच्चतम विन्दुकेरिन्ची
प्रशासन
इन्डोनेसिया
प्रदेशअाचेह, बेङ्कुलु, जम्बी, लाम्पुङ, रियाउ, पश्चिम सुमात्रा, दक्षिण सुमात्रा, उत्तर सुमात्रा
पैग settlementमेदान (pop. 2,097,610)
जनसाङ्ख्यिकी
जनसङ्ख्या50,180,000 (as of 2014)
जनघनत्व१०५
जनजाती समूहअाचेली, बाताक, मिनाङ्कबाउ, मले, चिनिया

सुमात्रा (इन्डोनेसियाली: सुमातेरा) पश्चिम इन्डोनेसियामे रहल सुन्दा टापुसमूह अन्तर्गतक एकटा पैग टापु छी। सुमात्रा पूर्ण रूपमे इन्डोनेसियाक एकलौटी अधिनमे रहल टापुसभ मध्ये (बोर्नियो तथा न्युगिनीसँ छोट भेला वाजुदो ओ टापुसभ अन्य देशसभसँ बाँडिएल अछि ) सबसँ पैग आ विश्वभरमे छठा पैग टापु छी। एकर क्षेत्रफल ४,७३,४८१ वर्ग किलोमिटर (सँगैक रियाउ आ बाङ्का बेलितुङ टापु बाहेक) अछि। सुमात्रा अण्डाकार ई उत्तरपश्चिमसँग दक्षिणपूर्वदिश छड्के परै बसल अछि । एकर पश्चिम, उत्तरपश्चिम आ दक्षिणपश्चिममे हिन्द महासागर रहल अछि महासागर पारि सिमेउलु, निआस आ मेन्तावाई टापूसभ रहल अछि । उत्तरपूर्वमे मलाक्का स्ट्रेट नामक साँघुरो पानीक भागसँ ई टापुके युरेसियाली भूखण्डमे रहल माले प्रायद्विपसँग छुट्याएल अछि। तहिना दक्षिणपूर्वमे सुन्दा स्ट्रेट नामक अर्को साँघुरो पानीक भागसँ एकरा जाभासँग छुट्याएल अछि । सुमात्राक उत्तरी किनारा अन्डामान टापुसँ जोडिएल अछि माने दक्षिणी किनारामे करिमाता स्ट्रेट नामक साँघुरो पानीक भाग तथा जाभा समुद्र आ एकर पारीपट्टि बाङ्का आ बेलितुङ टापु रहल अछि । पैग सङ्ख्यामा सकृय ज्वालामुखीसभ रहल बुकित बरिसान पहाडके ई टापुक मेरुदण्डक रूपमे लैइत अछि। सुमात्राक उत्तरपूर्वमे पैग समथर भूभागसभ, सिमसारयुक्त होचो जमिन, घना जङ्गल तथा जटिल नदीनालासभसँ भरल अछि। ई टापुक बिचसँ पश्चिम सुमात्रा आ रिआउ प्रदेश होएत भूमध्य रेखा होएके कारण अतह मौसम उष्ण, गर्मी आ आर्द्र अछि। सुमात्रामे बहुत प्रकारक वनस्पति तथा जीवजनावरसभ पावैत अछि। कोनो बखत हिमरक भूभाग घना उष्ण प्रदेशीय वर्षा वनसँ (ट्रपिकल रेन फरेस्ट) ढाकल अछि । मुदा बिगत ३५ वर्षमे अतके लगभग ५०% वन विनाश भऽ चुकल अछि। स्थानीय रूपमे पाएल बहुत प्रजातिसभ जोखिममे परल अछि । सुमात्रेली भुइँ कोइली, सुमात्रेली बाघ, सुमात्रेली हात्ती, सुमात्रेली गैंडा, सुमात्रेली ओराङ्उटान जहिना जीव जनावरसभ लोपोन्मुख अवस्थामे पुगल अछि । लोग जङ्गल मास्नक लेल लगाएल आगसँ निकल धुवाँक कारण एकर छिमेकी देशमे समेत नकारात्मक असर परल गेल अछि । सन् २०१३ भेल आगजनीक कारण निस्किएल धुवाँसँ मलेसिया तथा सिङ्गापुरमे समेत असर परवाद ई दुई देशसग इन्डोनेसियाक सम्बन्धमे तिक्तता आएल छल ।[१]

नामाकरण[सम्पादन करी]

प्राचिनकालमे सुमात्राक पहाडी भूभागमे सुनक खानी भेटके कारण एकरा संस्कृत भाषामे स्वर्णद्वीप तथा स्वर्णभूमि नामसँ चिनैत छल ।

सन्दर्भ सामग्रीसभ[सम्पादन करी]

बाह्य जडीसभ[सम्पादन करी]

एहो सभ देखी[सम्पादन करी]