आधिकारिक भाषा

मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
Jump to navigation Jump to search

आधिकारिक भाषा, कोनो राज्य या देशक घोषित भाषा होइत अछि जे की सम्पुर्ण राजकीय प्रायोजनसभमे प्रयोग होइत अछि । उदाहरणतः नेपालक सम्पूर्ण भाषा राष्ट्रभाषा छी आ भारतक राष्ट्रभाषा हिन्दी छी ।

बोली, विभाषा, भाषा आ राजभाषा[सम्पादन करी]

ओना तँ बोली, विभाषा आ भाषाक मौलिक अन्तर बताए पेनाए कठिन अछि, कियाकी एहिमे मुख्यतया अन्तर व्यवहार-क्षेत्रक विस्तार पर निर्भर अछि । वैयक्तिक विविधताक कारण एक समाजमे बाजल जाइवाला एके टा भाषाक कयन रूप देखाएल गेल अछि । मुख्य रूपसँ भाषाक याह रूपसभकें अपना लोकनि ई प्रकार देखैत छी ।

(१) बोली,

(२) विभाषा आ

(३) भाषा (अर्थात परिनिष्ठित या आदर्श भाषा)

बोली भाषाक छोट एकाई छी । एकर सम्बन्ध गाम या मण्डलसँ रहैत अछि । एहिमे प्रधानता व्यक्तिगत बोलीकें रहैत अछि आ देशज शब्दसभ तथा घरेलू शब्दावलीक बाहुल्य होइत अछि । ई मुख्य रूपसँ आम भाषा छी । अतः एहिमे साहित्यिक रचनासभकें प्रायः अभाव रहैत अछि । व्याकरणिक दृष्टिसँ सेहो एहिमे असाधुता होइत अछि ।

विभाषा कऽ क्षेत्र बोलीकें अपेक्षा विस्तृत होइत अछि ई एक प्रान्त या उपप्रान्तमे प्रचलित होइत अछि । एक विभाषामे स्थानीय भेदसभक आधार पर बहुतेक बेलीसभ प्रचलित रहैत अछि । विभाषामे साहित्यिक रचनासभ मिल सकैत अछि ।

भाषा, अथवा कही परिनिष्ठित भाषा या आदर्श भाषा, विभाषाक विकसित स्थिति छी । एकरा राष्ट्र-भाषा या टकसाली-भाषा सेहो कहल जाइत अछि ।

प्रायः देखल जाइत अछि की विभिन्न विभाषासभमे सँ कियो एक विभाषा अपन गुण-गौरव, साहित्यिक अभिवृद्धि, जन-सामान्यमे अधिक प्रचलन आदिक आधार पर राजकार्यक लेल चुनि लेल जाइत अछि आ ओकरा राजभाषा कऽ रूपमे या राष्ट्रभाषा घोषित करि देल जाइत अछि ।

आधिकारिक भाषा, राज्यभाषा, राष्ट्रभाषा आ राजभाषा[सम्पादन करी]

कोनो प्रदेशक राज्य सरकारद्वारा ओ राज्यक अन्तर्गत प्रशासनिक कार्यसभकें सम्पन्न करवाक लेल जे भाषाक प्रयोग कएल जाइत अछि, ओकरा आधिकारिक भाषा कहल जाइत अछि । ई भाषा सम्पूर्ण प्रदेशक अधिकांश जन-समुदायद्वारा बाजल आ समझल जाइत अछि । प्रशासनिक दृष्टिसँ सम्पूर्ण राज्यमे सर्वत्र ई भाषाकें महत्त्व प्राप्त रहैत अछि ।

एहो सभ देखी[सम्पादन करी]

बाह्य जडीसभ[सम्पादन करी]