कुष्टिया जिला

मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
Jump to navigation Jump to search
कुष्टिया
কুষ্টিয়া
जिला
Tagore Kuthibari.jpg
Location of कुष्टिया in Bangladesh
Location of कुष्टिया in Bangladesh
देश बंगलादेश बंगलादेश
विभाग खुल्ना
क्षेत्रफल
 • सम्पूर्ण १६०८.८० किमी (६२१.१६ वर्गमाइल)
जनसङ्ख्या (२०११)
 • सम्पूर्ण १९,४६,८३८
 • घनत्व १२००/किमी (३१००/वर्ग माइल)
समय क्षेत्र बङ्गलादेशी समय (युटिसी+६)
हुलाक कोड ७०००


कुष्टिया जिला (बङ्गाली: কুষ্টিয়া জেলা) बङ्गलादेशक खल्ना विभागमे रहल एक जिला छी । भारतक विभाजन पछा कुष्टिया एक अलग जिलाक रूपमे अस्तित्व अाएल छल । ओतसँ पहिला कुष्टिया ब्रिटिश भारतक बङ्गाल प्रान्तक अधीनमे रहल नैडिया जिलाक एक भाग छल । कुष्टिया बहुत विश्व प्रसिद्ध व्यक्तिसभक प्राचीन भूमि रहल अछि जना रविन्दनाथ टेगोर, लालन फकीर, एस.आई टुटल आदि ।

भूगोल[सम्पादन करी]

कुष्टिया जिलामे रहल गोराइ मधुमती नदि

कुष्टिया जिला २३°४२' सँ २४°१२' उत्तर अक्षांश आ ८८°४२' सँ ८९°२२' देशास्तरणमे अवस्थित अछि । ई जिला कुल क्षेत्रफल १६२१.१५ वर्ग किलोमिटर रहल अछि । ई जिलाके राजशाहि, नटोर आ पाब्ना जिलासँ उत्तरसँ घेरने अछि झिनाइदह आ चौगङ्गा जिला दक्षिणसँ घेरने अछि तहिना राजवरी जिला पुर्वमे आ भारतक पश्चिम बङ्गाल आ मेहरपुर जिलासँ पश्चिमसँ घेरने अछि । ई जिला पद्मा, कुमार, गराइ जहिना देशक प्रमुख नदिसभ सेहो रहल अछि । ई जिलाक औसत उच्च तापमान ३७.८ डिग्री मापन कएल गेल अछि , न्युनतम तापक्रम ९.२ डिग्री मापन कएल गेल अछि । ई जिला वार्षिक वर्षाक औसत १,४६७ मिलिमिटर अछि । [१]

जनशाङ्खिकि[सम्पादन करी]

सन् २०११ कऽ राष्ट्रिय जनगणना अनुसार ई जिलाक कुल जनसङ्ख्या १९,४६८,३८ जहिमध्ये पुरुषक जनसङ्ख्या ५०.८६% अछि आ महिलाक जनसङ्ख्या ४९.१४% रहल अछि। धर्मक अाधारमे ई जिला कुल जनसङ्ख्या मध्ये ९५.७२% मुस्लिम छथि ४.२२% हिन्दु धर्मक अछि बाँकि रहल जनसङ्ख्या विभिन्न धर्मक छथि । ई जिलामे कुल ३५८७ मस्जिद अछि १८५ मन्दिर आ ३२ चर्चसब रहल अछि ।

प्रशासनिक विभाजनसब[सम्पादन करी]

कुष्टिया जिलाक नगरपालिका कार्यलय

कुष्टिया जिला सन् १९४७ मे भारतक विभाजन पछा वनाएल छल जेकर सुरुवाती क्रममे कुष्टिया, चौगंगा आ मेयरपुर उप-विभागसभ सामेल छल । ई सब उप-विभागसभ पछा प्रत्येक जिलाक रुपमे परिवर्तन भेल छल । ई जिलामे रहल उप-जिलासभ एहि प्रकार अछि:

  • भेडामारा उप-जिला
  • दौलतपुर उप-जिला
  • खोकसा उप-जिला
  • कुमारखाली उप-जिला
  • कुष्टिया सदर उप-जिला
  • मिरपुर उप-जिला

अर्थतन्त्र[सम्पादन करी]

ई क्षेत्रमे उब्जनी करै योग्य भूमिसब रहल अछि । ई जिलामे प्रचुर मात्रामे जुल खेती होए कारण ई जिला नाम कुष्टिया भेल जेकर अर्थ बङ्गाली भाषामे जुट होएत अछि । ई क्षेत्रमे बहुत धान मिलसब सेहो रहल अछि । कुष्टियामे अन्य बहुत औद्योगिक कारखानासभ स्थापित भेल अछि जहि मध्य सबसँ बहुत खैनी आ सुर्तीजन्य कारखानासब अछि। नासिर तम्बाकु लिमिटेड आ ब्रिटिश-अमेरिकी तमाबाकु उल्लेखनीय अछि । ई जिलाक कुमारखेल अपजिलामे उच्च गुणस्तरक वस्त्र प्रसोधन आ सालाइने कएल गेल अछि। उत्पादन कएल खाद्य तथा अखाद्य बस्तुसभ देशक सीमासँ बाहर निर्यात सेहो कएल गेल अछि।

यस जिल्लाको मुख्य अाय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती जसमा जिल्लाकै ५१.७१% मानिसहरू संलग्न छन् । यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै ५.४८% मजदुरी, व्यापारमा ३.९९%, वाणिाज्यमा १७.६१%, संचार र यातायातमा ४.०३%, सरकारी कार्यलयहरूमा ७.३२% , धर्म सेवामा ०.१५% र अन्यमा ७.६७% रहेका छन् ।

सन्दर्भ सामग्रीसभ[सम्पादन करी]

बाह्य जडीसभ[सम्पादन करी]

एहो सभ देखी[सम्पादन करी]