बगुड़ा जिला

बगुडा বগুড়া জেলা
जिला
Location of बगुडा in Bangladesh
देश	बंगलादेश
विभाग	राजशाही
क्षेत्रफल
• कुल	२८९८.६८ किमी२ (१११९.१९ वर्गमाइल)
जनसङ्ख्या  (२०११)
• कुल	३४,००,८७४
• घनत्व	१२००/वर्ग किमी (३०००/वर्ग माइल)
साक्षरता दर
• सम्पुर्ण	६८.४%
समय क्षेत्र	युटिसी+६ (बङ्गलादेशी समय)
हुलाक कोड	५८००

बगुडा जिला(बङ्गाली: বগুড়া জেলা) जेकरा आधिकारिक रुपमे बोगुरा जिला जे बङ्गलादेश राजशाही विभागमा परैवाला उत्तरी जिला छी। एकरा उत्तरी बङ्गालक प्रवेशद्वार कहैत अछि। बोग्रा एक औद्योगिक सहर छी, जत् छोट तथा मध्यम उद्योगसभ सञ्चालनमे रहल अछि।

इतिहास

प्राचीन इतिहास

बगुडा जिला पहिल बङ्गालक ऐतिहासिक तथा पौराणिक इतिहासका महत्वपूर्ण स्थान ओगटने अछि । प्राचीन समयमे ई पुन्द्रास वा पौन्द्रास क्षेत्रक एक भाग छल , जे पुन्द्रावर्धन कऽ नामसँ जानल जाएत अछि। पुन्द्रावर्धन पूर्वी भारतक राज्यसभ मध्ये एक छल आ प्राग-ज्योतिषा वा कामरूपक बहुतहि पुर्बी राज्य कराटोयाक धारसँ अलग भेल छल । पुन्द्रावर्धन नाम अक्सर महाभारत, रामायण आ बहुत पुराणसभमे उल्लेख कएल पवैत अछि। महाभारत आ पूराणक अनुसार पुन्द्रा परिवारक एक शक्तिशाली राजकुमार बासुदेवले पुन्द्रावर्धनमे १२८० ई.पू. धरि शासन केने छल । तथापि, जिलाक पुरातनता क दावी पुरातत्वमे राखैत अछि, जे पुरान सहर छी, जेकरा आब महास्थानगढ कहैत अछि।

ब्रिटिस युग

वर्तमान बगुडा जिलाक गठन पहिल बेर बेलायतीशासनकालमे सन् १८२१ मे भेल छल । सन् १९०१ कऽ जनगणना अनुसार जिलाक जनसङ्ख्या (कम क्षेत्रमा) लगभग ८५४,५३३ छल आ दशकमे ११% बृधि भेल छल , जनगणनासँ बताल अनुसार कुनो शहरमे १०,००० सँ बहुत बासिन्दा नै छल । प्रसिद्ध प्रफुल्चा चकी (सन् १८८८ - सन् १९०८) कऽ जन्म ई जिलामे भेल छल ।

भूगोल आ जलवायु

नदीसभ

बगुडा जिलामे कुछ नदीसभ अछि। कराटोया नदी जिलाक पाइन च्यानलके बिभाजन केने अछि, जत अन्य नदीसभ पूर्व आ पश्मिम प्रणालीमे वर्गीकृत केने अछि। ई जिलाक कुछ महत्त्वपूर्ण नदीसभक नाम निम्नानुसार अछि:

• १. बङ्गाली नदी
• २. कराटोया नदी
• ३. जमुना नदी
• ४. नगर नदी(राजशाही)

मौसम

ई जिलाक मौसम निम्न अनुसार रहल अछि :

बगुडा-कऽ लेल मौसम जानकारी
महिना	जन	फर	मार्च	अप्रैल	मई	जुन	जुलाई	अगस्त	सित	अक्टु	नव	दिस	वर्ष
अधिकतम °से (°फे) औषत	२३٫० (७३)	२७٫३ (८१)	३२٫६ (९१)	३५٫१ (९५)	३३٫५ (९२)	३२٫० (९०)	३१٫४ (८९)	३१٫४ (८९)	३१٫५ (८९)	३१٫० (८८)	२८٫९ (८४)	२५٫५ (७८)	३०٫२७ (८६٫६)
दैनिक औषत °से (°फे)	१६٫४ (६२)	२०٫० (६८)	२५٫२ (७७)	२८٫८ (८४)	२८٫८ (८४)	२८٫७ (८४)	२८٫७ (८४)	२८٫७ (८४)	२८٫५ (८३)	२७٫१ (८१)	२३٫२ (७४)	१९٫० (६६)	२५٫२६ (७७٫६)
न्यूनतम °से (°फे) औषत	९٫८ (५०)	१२٫७ (५५)	१७٫९ (६४)	२२٫५ (७३)	२४٫१ (७५)	२५٫५ (७८)	२६٫१ (७९)	२६٫१ (७९)	२५٫६ (७८)	२३٫२ (७४)	१७٫६ (६४)	१२٫६ (५५)	२०٫३१ (६८٫७)
औषत हिमपात/वर्षा मीमी (इञ्च)	९ (०٫३५)	१३ (०٫५१)	२१ (०٫८३)	६१ (२٫४)	२१० (८٫२७)	३२६ (१२٫८३)	३९६ (१५٫५९)	३०३ (११٫९३)	२५७ (१०٫१२)	१४५ (५٫७१)	१५ (०٫५९)	६ (०٫२४)	१,७६२ (६९٫३७)
औषत नमी (%)	४४	३४	३६	४५	६३	७४	७४	७४	७२	६८	५०	४६	५६٫७
स्रोत: रास्ट्रिय समाचारपत्र

उद्योग

बगुडा एक पटक बङ्गलादेशक औद्योगिक राजधानी छल । बहुत बडका उद्योगसभ छल । ओमध्ये अधिकांश स्थानीय उच्च घराना वर्गक परिवारसभ "जमिमल", "भण्डारी", "ताजमा", आ "खलीफा" क स्वामित्वमे रहल छल । ताज्मा" कऽ विभिन्न उद्योगसभ कऽ नामसँ धनी आ प्रसिद्ध छल।

स्थानीय भाषा (बगुडाको बोली)

ई जिलाक मातृभाषा बङ्गाली छी।

धर्म

बगुडा जिलामे ३४७२ मस्जिदसभ, ६८६ मन्दिरसभ, ३७ चर्चसभ आ ५८ टा कब्रसभ रहल अछि।

संस्कृति

लोक साहित्य

'मारेफाटी', 'देहाटवा, दुआ', 'मीली गान' आ अन्य प्रकारक लोक गीतसभ तथा 'प्राबाद', 'प्रभाभन', लोक कथासभ बगुडा जिलाक लोकसभ बिच प्रयोग करैत अछि।