बुलन्द दरवाजा

मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
Jump to navigation Jump to search
बुलन्द दरवाजा
Buland Darwaza
Fatehput Sikiri Buland Darwaza gate 2010.jpg
बुलन्द दरवाजा
स्थान फतेहपुर सिकरी, भारत
निर्देशाङ्क २७°०३′१४″उत्तर ७७°२३′४१″पूर्व / २७.०५४०° उत्तर ७७.३९४६° पूर्व / 27.0540; 77.3946
निर्माण सन् १६०१
वास्तु शैली मुगल वास्तुशैली
समर्पित अकबरद्वारा गुजरातपर विजय
बुलन्द दरवाजा उत्तर प्रदेशपर अवस्थित
बुलन्द दरवाजा
उत्तर प्रदेश, भारतमे स्थान

बुलन्द दरवाजा (अङ्ग्रेजी: Buland Darwaza, उर्दू: بُلند دروازه‎‎,[१]), मुगल सम्राट अकबरद्वारा गुजरात उपर विजय प्राप्त केलाक बाद सन् १६०१ मे निर्माण कएल गेल छल । बुलन्द दरवाजा भारतक आगरा शहरसँ ४३ किमी दूर फतेहपुर सिकरीमे अवस्थित महलक मुख्य प्रवेशद्वार छी ।[२]याह प्रकारक स्मृति द्वार राजस्थान राज्यक अजमेरमे रहल दरगाह शरिफमे[३] हैदराबादक गोलकोन्दा किलामे अवस्थित अछि ।

बुलन्द दरवाजा विश्वक सभसँ उंच प्रवेशद्वार छी आ मुगल वास्तुकलाक एक उत्कृष्ट उदाहरण छी । ई अकबर साम्रज्यक दर्शावैत अछि ।[४][५]हिन्दू आ फारसी स्थापत्य कलाक अद्भुत उदाहरण होमएक कारण एकरा भव्यता कऽ द्वार नामसँ सेहो जानल जाइत अछि ।

वास्तुकला[सम्पादन करी]

गुजरात पर विजय प्राप्त करवाक स्मृतिमे बनाएल गेल ई प्रवेशद्वारक पूर्वी तोरण पर फारसीमे शिलालेख अङ्कित अछि जे सन् १६०१मे डेक्कन पर अकबरक विजय अभिलेख अछि । ४२ सीढ़िसभक ऊपर स्थित बुलन्द दरवाजा ५३.६३ मीटर उंच आ ३५ मीटर चौडा़ अछि । ई लाल बलुआ पत्थरसँ बनल अछि जे उज्जर सङ्गमरमरसँ सजायल गेल अछि । दरवाजाक अगाडी आ स्‍तम्भसभ पर कुरानक आयतसभ खुदल अछि । एकर खुदाई ख्वाजा हुसैन चिस्ती केनए छल । ई दरवाजा एक पैग अङ्गना आ जामा मस्जिदक दिस खुजैत अछि । समअष्टकोणीय आकार भेल ई दरवाजा गुम्बदसभ आ मीनारसभसँ सजल अछि । ई प्रवेशद्वारक कूल उचाई १७६ फिट अछि । मुख्य द्वार पूर्ण रूपसँ सादा अछि । सन् १६०१ मे सम्राट अकबरद्वारा गुजरात उपर विजय प्राप्त केलाक बाद उत्तर प्रदेशमे एकर निर्माण आरम्भ कएल गेल आ एकर निर्माण समाप्तिमे १२ वर्षक समय लागल ।

दरवाजाक तोरण पर जिसस क्राइस्टसँ सम्बन्धित किछ पङ्क्तिसभ लिखल अछि जे निम्न अछि: मरियमक पुत्र यीशु कहलक: ई संसार एक बाँधक समान अछि, ई भऽ चली अवश्य, मुदा याह पर अपन घर नै बनाए ली । जे एक दिनक आशा रखैत अछि ओ चिरकालधरि आश राखि सकैत अछि, जबकि ई संसार घण्टा भरिक लेल मात्र टिकैत अछि, याह लेल अपन समय प्रार्थनामे बिताबी कियाकी ओकर छोड़ि सब किछ अदृश्य अछि । बुलन्द दरवाजा पर बाइबलक ई पङ्क्तिसभक उपस्थितिक कारण अकबरकें धार्मिक सहिष्णुताक प्रतीक मानल जाइत अछि ।[६]

चित्र दीर्घा[सम्पादन करी]

सन्दर्भ सामग्रीसभ[सम्पादन करी]

  1. उर्दु भाषामे बुलन्द दरवाजाक अर्थ उंच वा महान होइत अछि ।
  2. "Places to Visit in India: Buland Darwaza", India Travel, मूलसँ ५ नवम्बर २०१४-के सङ्ग्रहित। 
  3. "Historical Monuments", Mission Sarkar Gharib Nawaz, २९ जनवरी २०१५-के मूल रूप सङ्ग्रहित 
  4. http://www.agraindia.org.uk/fatehpur-sikri/monuments/buland-darwaza.html
  5. http://www.culturalindia.net/monuments/buland-darwaza.html
  6. "बुलंद दरवाज़ा" (एचटीएमएल/प्रकाशक=इंडिप्लेसेज़) (अंग्रेजीमे), अभिगमन तिथि १९ मार्च, २००९ 

बाह्य जडीसभ[सम्पादन करी]


एहो सभ देखी[सम्पादन करी]