सामग्री पर जाएँ

अकबर

मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
अकबर
अकबर
तेसर मुगल सम्राट
शासनकाल२७ जनवरी १५५६ - २५ अक्टुबर १६०५
(४९ वर्ष, २७५ दिन)[१][२]
राज्याभिषेक१४ फरबरी १५५६[१]
पूर्वाधिकारीहुमायूँ
उत्तराधिकारीजहाँगिर
Regentबैराम खान (१५५६-१५६१)
जन्म(१५४२-१०-१४)१४ अक्टुबर १५४२[३]
उमेरकोट, सिन्ध
मृत्यु२७ अक्टुबर १६०५(१६०५-१०-२७) (६३ वर्ष)
फत्तेहपुर सिक्री, आगरा
Burial
जीवनसाथीसभरुकैया सुल्तान बेगम
सलिमा सुल्तान बेगम
मरियम-उज-जमानी
सन्तानजहाँगिर
मुराद
दनियाल
आ ६ बेटासभ
नाम
अबउलफत जलाल उद्दिन मोहम्मद अकबर (प्रथम)[४]
घरानातैमुर
वंशमुगल
पिताहुमायूँ
माताहमिदा बानु बेगम[५]
धर्मइस्लाम[६]

जलाल उद्दीन मोहम्मद अकबर (उर्दू: جلال الدین محمد اکبر‎‎) (१५ अक्टुबर, १५४२-२७ अक्टुबर, १६०५)[७] तैमूरी वंशावलीक मुगल वंशक तेसर शासक छल।[८] अकबरकेँ अकबर-ऐ-आजम (अर्थात अकबर महान), शहंशाह अकबर, महाबली शहंशाहक नामसँ सेहो जानल जाएत अछि।[९][१०][११] सम्राट अकबर मुगल साम्राज्यक संस्थापक जहीरुद्दीन मुहम्मद बाबर कऽ पौत्र आओर नासिरुद्दीन हुमायूं आ हमीदा बानोक पुत्र छल। बाबर कऽ वंश तैमूर आ मङ्गोल नेता जंगेज खांसँ सम्बन्धित छल अर्थात ओ वंशज तैमूर वंशावलीक खानदान सँ छल आर मातृपक्षक सम्बन्ध जंगेज खाँ सँ छल ।[७] अकबर के शासनक अन्त तक १६०५ धरि मुगल साम्राज्य में उत्तरी आर मध्य भारतक अधिकाश भाग सामिल छल आर वो समय के सर्वाधिक शक्तिशाली साम्राज्य में से एक छल ।[१२] बादशाह सभ में अकबर मात्र एगो एहन बादशाह छल, जे हिन्दू मुस्लिम दुनु वर्ग के बराबर स्नेह आर सम्मान देलक । वो हिन्दू-मुस्लिम सम्प्रदायसभ के विच दुरी कम करै के लेल दीन-ए-इलाही नामक धर्मकऽ स्थापना केने छल ।[७] अकबर कऽ दरबार सभ के लेल हर समय खुजल रहेत छल । वोकर दरबार में मुस्लिम सरदारसभ के अपेक्षा हिन्दू सरदार बेसी छल । अहि कारण अकबर हिन्दू आर मुस्लिम दुनु वोकर प्रशंसक बनल छल ।[१३] अकबर मात्र तेरह वर्ष कऽ आयु में अपन पिता नसीरुद्दीन मुहम्मद हुमायुं के मृत्यु उपरांत दिल्ली कऽ राजगद्दी पर बैठल छल ।[१४]

एहो सभ देखु

[सम्पादन करी]

सन्दर्भ सामग्रीसभ

[सम्पादन करी]
  1. 1 2 Eraly, Abraham (2004). The Mughal Throne: The Saga of India's Great Emperors. Phoenix. pp. 115, 116. आइएसबिएन 9780753817582.
  2. ↑ "Akbar (Mughal emperor)", Encyclopedia Britannica Online, अन्तिम पहुँच १८ जनवरी २०१३।
  3. ↑ "Famous Birthdays on 15th October", अन्तिम पहुँच २१ अक्टुबर २०१२।
  4. ↑ "Akbar", The South Asian, अन्तिम पहुँच २३ मई २००८।
  5. ↑ "Google Images", Google.com.pk, अन्तिम पहुँच २०१४-०१-१८।
  6. ↑ Eraly, Abraham (2000). Emperors of the Peacock Throne : The Saga of the Great Mughals. Penguin books. प॰ 189. आइएसबिएन 9780141001432. https://archive.org/details/emperorsofpeacoc0000eral.
  7. 1 2 3 Fazl, Abul (अप्रैल ०२, २००५). अकबर महान. मनोज पब्लिकेशन. प॰ 100. आइएसबिएन 3982.
  8. ↑ "तिमुरिड डायनेस्टी", न्यू वर्ल्ड एन्साइक्लोपीडिया, अन्तिम पहुँच १८ जुलाई २००९।
  9. ↑ "अकबर", द साउथ एशियन, अन्तिम पहुँच २००८-०५-२३।
  10. ↑ कन्वर्ज़न ऑफ इस्लामिक एण्ड क्रिश्चियन डेट्स (डुअल) सङ्ग्रहित २००९-०८-०१ वेब्याक मेसिन अन्तरण करने वाले के अनुसार बादशाह अकबर की जन्म तिथि हुमायुंनामा के अनुसार, रज्जब के चौथे दिन, ९४९ हिज़री, तदनुसार १४ अक्टूबर १५४२ को थी।
  11. ↑ "जलाल-उद-दीन मोहम्मद अकबर बायोग्राफ़ी", बुकरैग्स, अन्तिम पहुँच २३ मई २००८।
  12. ↑ "एक्स्टैण्ट ऑफ एम्पायर"।
  13. ↑ "अकबर महान" (पीएचपी) (हिन्दीमे), भारतीय साहित्य संग्रह, मूलसँ २०१०-०८-१४ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २००९। |dead-url= प्यारामिटर ग्रहण नहि कएल (सहायता)
  14. ↑ "द नाइन जेम्स ऑफ अकबर", बोलोजी, मूलसँ २०१०-०१-१४ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २००८-०५-२३।

बाह्य जड़ीसभ

[सम्पादन करी]