सामग्री पर जाएँ

गोविन्द वल्लभ पन्त

मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
पण्डित गोविन्द बल्लभ पन्त
Govind Ballabh Pant
भारतक गृह मंत्री
कार्यकाल
२ मार्च १९५५  ७ मार्च १९६१
प्रधानमन्त्रीजवाहरलाल नेहरु
पूर्वाधिकारीकैलाश नाथ काटजू
उतराधिकारीलाल बहादुर शास्त्री
उत्तर प्रदेशक प्रथम मुख्यमन्त्री
कार्यकाल
२६ जनवरी १९५०  २७ दिसम्बर १९५४
गभर्नरहोमी मोदी
कन्हैयालाल माणिकलाल मुन्सी
पूर्वाधिकारीपद सृजित
उतराधिकारीसम्पूर्णानन्द
संयुक्त प्रान्तक दोसर मुख्यमन्त्री
कार्यकाल
१७ जुलाई १९३७  २ नवम्बर १९३९
पूर्वाधिकारीमुहम्मद अहमद सइद खान
उतराधिकारीरिक्त
कार्यकाल
१ अप्रैल १९४६  २५ जनवरी १९५०
पूर्वाधिकारीरिक्त
उतराधिकारीपद खत्म कएल गेल
व्यैक्तिक विवरण
जन्म(१८८७-०९-१०)१० सितम्बर १८८७
ग्राम खूंट, अल्मोडा जिला, उत्तर-पश्चिमी प्रान्त, ब्रिटिश भारत
(वर्तमान मे उत्तराखण्ड, भारत)
मृत्यु७ मार्च १९६१(१९६१-०३-०७) (७३ वर्ष)
नयाँ दिल्ली, भारत
राष्ट्रियताभारतीय
राजनैतिक दलभारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस
बाल बच्चाकृष्ण चन्द्र पन्त, लक्ष्मी आ पुष्पा[]
मातृ शिक्षा प्रतिष्ठानइलाहाबाद विश्वविद्यालय
व्यवसायवकालत
नैनीताल मे गोविन्द वल्लभ पन्त क प्रतिमा

पण्डित गोविन्द बल्लभ पन्त या जिबी पन्त (जन्म १० सितम्बर १८८७ - ७ मार्च १९६१) प्रसिद्ध स्वतन्त्रता सेनानी आ वरिष्ठ भारतीय राजनेता छल। ओ उत्तर प्रदेश राज्य के प्रथम मुख्य मन्त्री आ भारत के चौथा गृहमंत्री छल।[] सन १९५५ मे उनका भारतरत्न से सम्मानित कएल गेल। गृहमंत्री के रूप मे उनकर मुख्य योगदान भारत क भाषा के अनुसार राज्य मे विभक्त करनाइ तथा हिन्दीभारत क राजभाषा के रूप मे प्रतिष्ठित करनाइ छल।[]

प्रारम्भिक जीवन

[सम्पादन करी]

हिनकर जन्म १० सितम्बर सन १८८७ के अल्मोड़ा जिला केरि प्यासी देवी पर्वतीय-क्षेत्र स्थित गाम खूंट मे महाराष्ट्रीय मूलक एकटा करहड़े ब्राह्मण कुटुम्ब, जे आधुनिक उत्तरी कर्नाटक सं कुमांऊं क्षेत्र मे आप्रवासित भेल छल ।1 हिनक माइ केरि नाम गोविन्दीबाई ओ बाबू वा ज'नकक नाम मनोरथ पन्त छल । हिनक बाबू एकटा सरकारी सेवा छलाह दिनक काज सदति आवाजाही करब छल तें हिनक पालन-पोषण हिनकर नानी बद्री दत्त जोशी, एकटा स्थानीय प्रख्यात ओ संभ्रान्त सरकारी सेवक केलनि । जोशीक हुनक व्यक्तित्वक विकास ओ राजनीतिक दृष्टिकोण बोधन मे महत्वपूर्ण योगदान छल ।2 पंत इलाहाबाद विश्वविद्यालय मे पढ़लनि आ' बाद में काशीपुर मे अधिवक्ताक रुप मे काज केलनि । अहिठाम ओ अंग्रेजीराजक खिलाप सक्रिय रूप सं काज करब 1914 मे प्रारंभ केलनि; एखन ओ स्थानीय परिषद वा ग्रामीण परिषद केरि पारिश्रमिकहीन मानव भारवाही रीतिक उन्मूलन -- यात्रा करयवला ब्रिटिशकर्मी सभक समान बिनु मजूरीक उघबा लेल स्थानीय लोकक समर्थन अपेक्षा करयवला विधि अनुपालनक अनेकानेक कोशिश मे मदति केलनि । ओ राजनीति में प्रविष्ट भेलाह आ' आगरा ओ औध संयुक्त प्रान्तक विधानसभाक प्रतिनिधि निर्वाचित भेलाह[[]] ।

प्रारम्भिक जीवन

[सम्पादन करी]

गोविन्द बल्लभ पंथक जन्म 10 सितंबर 1887 के अल्मोड़ा ल'ग स्यासी देवी पहाड़ीक ढ़लान पर स्थित खून्ट गाम मे भेल छल ।

स्वतन्त्रता संघर्ष मे

[सम्पादन करी]

मुख्यमन्त्री कार्यकाल

[सम्पादन करी]

गृह मंत्री कार्यकाल

[सम्पादन करी]

आलोचनासभ

[सम्पादन करी]

स्मारक आ संस्थान

[सम्पादन करी]

सन्दर्भ सामग्रीसभ

[सम्पादन करी]
  1. "जीवन परिचय", UP Govt., ११ मई २०१०, अन्तिम पहुँच १७ अक्टूबर २०१४
  2. "Govind Ballabh Pant गोविन्द वल्लभ पन्त", मूलसँ २०१९-०८-१७ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०१६-१२-२४ |dead-url= प्यारामिटर ग्रहण नहि कएल (सहायता)
  3. "Govind Ballabh Pant Engineering College, Pauri Garhwal, Uttarakhand". Gbpec.net. Retrieved 1 January 2013.

बाह्य जडीसभ

[सम्पादन करी]

एहो सभ देखी

[सम्पादन करी]