सामग्री पर जाएँ

भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ

मैथिली विकिपिडियासँ, एक मुक्त विश्वकोश
भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ
Indian States and Union territories
श्रेणीसङ्घीय राज्य
स्थानभारत गणतन्त्र
क्रमाङ्क२९ राज्य
७ सङ्घीय राज्य क्षेत्र
जनसङ्ख्याराज्यसभ: ६,०७,६८८ सिक्किम – १९,९५,८१,४७७ उत्तर प्रदेश
सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ: ६४,४२९ लक्ष्यद्वीप – १,१०,०७,८३५ राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र
क्षेत्रफलराज्यसभ: ३,७०० किमी२ (१,४२९ वर्ग माइल) गोवा – ३,४२,२६९ किमी२ (१,३२,१५१ वर्ग माइल) राजस्थान
सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ: ३१ किमी२ (१२ वर्ग माइल) लक्षद्वीप – ८,०७० किमी२ (३,११७ वर्ग माइल) अन्डमान आर निकोबार द्वीपसमूह
सरकारराज्य सरकार, सङ्घीय राज्य (सङ्घीय क्षेत्रसभ)
उपक्षेत्रसभजिला, विभाजन

भारत राज्यसभक एक सङ्घ छी ।[१] भारतमे उन्तीस राज्य आ सात केन्द्र शासित प्रदेश अछि । ई राज्य आ केन्द्र शासित प्रदेश पुनः जिलासभ आ अन्य क्षेत्रसभमे बांटल गेल अछि ।[१]

वर्तमान प्रस्तावसभ

[सम्पादन करी]


राज्यसभ

[सम्पादन करी]
राज्य आइएसओ[२][३] वाहन
कोड
राजधानी बड्का सहर राज्यता जनसङ्ख्या कूल क्षेत्रफल
(किमी२)
आधिकारिक
भाषासभ[४]
अतिरिक्त
भाषासभ[४]
आन्ध्र प्रदेश AP हैदराबादNote १ विशाखापट्टनम १ अक्टुबर १९५३ ४९,५०६,७९९ १६०,२०५ तेलुगु —
अरुणाचल प्रदेश AR इटानगर २० February १९८७ १,३८२,६११ ८३,७४३ अङ्ग्रेजी —
असाम AS दिसपुर गुवाहाटी २६ January १९५० ३१,१६९,२७२ ७८,५५० असामी —
बिहार BR पटना २६ जनवरी १९५० १०३,८०४,६३७ ९९,२०० हिन्दी उर्दूमैथिली
छत्तिसगढ CT CG रायपुरNote २ १ नवम्बर २००० २५,५४०,१९६ १३५,१९४ हिन्दी —
गोवा GA पणजी भास्को डा गामा ३० मई १९८७ १,४५७,७२३ ३,७०२ कोन्कणी मराठी
गुजरात GJ गान्धीनगर अहमदाबाद १ मई १९६० ६०,३८३,६२८ १९६,०२४ गुजराती —
हरियाणा HR चण्डीगढ फरिदाबाद १ नवम्बर १९६६ २५,३५३,०८१ ४४,२१२ हिन्दी पञ्जाबी[५][६]
हिमाचल प्रदेश HP शिमला २५ जनवरी १९७१ ६,८५६,५०९ ५५,६७३ हिन्दी अङ्ग्रेजी
जम्मू आ कश्मीर JK श्रीनगर (गर्मी)
जम्मु (ठण्डा)
श्रीनगर २६ जनवरी १९५० १२,५४८,९२६ २२२,२३६ उर्दू[७] —
झारखण्ड JH राँची जमशेदपुर १५ नवम्बर २००० ३२,९६६,२३८ ७४,६७७ हिन्दी उर्दू
कर्नाटक KA बेङ्गलोर १ नवम्बर १९५६[८] ६१,१३०,७०४ १९१,७९१ कन्नड —
केरल KL तिरुवनन्तपुरम कोची १ नवम्बर १९५६[८] ३३,३८७,६७७ ३८,८६३ मलयालम —
मध्य प्रदेश MP भोपाल इन्दौर १ नवम्बर १९५६[८] ७२,५९७,५६५ ३०८,२५२ हिन्दी —
महाराष्ट्र MH मुम्बई १ मई १९६० ११२,३७२,९७२ ३०७,७१३ मराठी —
मणिपुर MN इम्फाल २१ जनवरी १९७२ २,७२१,७५६ २२,३४७ मणिपुरी अङ्ग्रेजी
मेघालय ML शिलोङ्ग २१ जनवरी १९७२ २,९६४,००७ २२,७२० अङ्ग्रेजी Khasi[lower-alpha १]
मिजोरम MZ आइजोल २० फरबरी १९८७ १,०९१,०१४ २१,०८१ Mizo, अङ्ग्रेजी, हिन्दी —
नागाल्यान्ड NL कोहिमा दिमापुर १ दिसम्बर १९६३ १,९८०,६०२ १६,५७९ अङ्ग्रेजी —
ओडिशा OR OD भुवनेश्वर २६ जनवरी १९५० ४१,९४७,३५८ १५५,८२० उडिया —
पञ्जाब PB चण्डीगढ़ लुधियाना १ नवम्बर १९६६ २७,७०४,२३६ ५०,३६२ पञ्जाबी —
राजस्थान RJ जयपुर १ नवम्बर १९५६[८] ६८,६२१,०१२ ३४२,२६९ हिन्दी अङ्ग्रेजी
सिक्किम SK गान्टोक १६ मई १९७५ ६०७,६८८ ७,०९६ अङ्ग्रेजी भुटिया
तमिलनाडु TN चेन्नई २६ जनवरी १९५० ७२,१३८,९५८ १३०,०५८ तमिल अङ्ग्रेजी
तेलङ्गाना TG TS हैदराबादNote १ २ जुन २०१४ ३५,१९३,९७८[९] ११४,८४०[९] तेलुगु, उर्दू —
त्रिपुरा TR अगरतला २१ जनवरी १९७२ ३,६७१,०३२ १०,४९२ बङ्गाली, Kokborok, अङ्ग्रेजी —
उत्तर प्रदेश UP लखनउ कानपुर २६ जनवरी १९५० १९९,५८१,४७७ २४३,२८६ हिन्दी उर्दू[१०]
उत्तराखण्ड UT UK देहरादूनNote ३ ९ नवम्बर २००० १०,११६,७५२ ५३,४८३ हिन्दी, संस्कृत —
पश्चिम बङ्गाल WB कोलकाता २६ जनवरी १९५० ९१,३४७,७३६ ८८,७५२ बङ्गाली, नेपाली[lower-alpha २] हिन्दी, उर्दू, सन्थाली, उडिया, पञ्जाबी
  • ^Note १ Andhra Pradesh was divided into two states, Telangana and a residual Andhra Pradesh on २ Jun २०१४.[११][१२][१३] Hyderabad, located entirely within the borders of Telangana, is to serve as joint capital for both states for a period of time not exceeding ten years.[१४]
  • ^Note २ Raipur is the interim capital of Chhattisgarh. The town of Naya Raipur १७ km from Raipur is envisaged as the state's new capital.
  • ^Note ३ Dehradun is the interim capital of Uttarakhand. The town of Gairsain is envisaged as the state's new capital.

केन्द्र शासित प्रदेशसभ

[सम्पादन करी]
Union territory ISO[२][३] Vehicle registration codes Capital Largest city Population Official
languages[४]
Additional official
languages[४]
अन्डमान आ निकोबार द्वीपसमूह AN पोर्ट ब्लेयर ३७९,९४४ हिन्दी, अङ्ग्रेजी —
चण्डीगढ CH चण्डीगढ [lower-alpha ३] १,०५४,६८६ अङ्ग्रेजी —
दादरा आ नगर हवेली DN सिलवास ३४२,८५३ हिन्दी, गुजराती मराठी
दमन आ दीव DD दमन २४२,९११ कोन्कणी, गुजराती, हिन्दी, अङ्ग्रेजी[lower-alpha ४] —
दिल्ली DL नयाँ दिल्ली [lower-alpha ५] ११,००७,८३५ हिन्दी उर्दू, पञ्जाबी
लक्षद्वीप LD कवरत्ती ६४,४२९ अङ्ग्रेजी हिन्दी
पुदुचेरी PY पोन्डीचेरी १,२४४,४६४ तमिल मलयालम, तेलुगु[१५][lower-alpha ६]

टिप्पणीसभ

[सम्पादन करी]
  1. ↑ Khasi language has been declared as the Additional Official Language for all purposes in the District, Sub-Division and Block level offices of the State Government located in the Districts of Khasi-Jaintia Hills of Meghalaya.
  2. ↑ Bengali and Nepali are the Official Languages in Darjeeling and Kurseong sub-divisions of Darjeeling district.
  3. ↑ Chandigarh is both a city and a union territory.
  4. ↑ It has also been informed that the communication with States/Centre has to be made in हिन्दी/अङ्ग्रेजी.
  5. ↑ Delhi is both a city and a union territory.
  6. ↑ See Official languages of Puducherry

सन्दर्भ सामग्रीसभ

[सम्पादन करी]
  1. 1 2 "States and union territories" (HTML), अन्तिम पहुँच २००७-०९-०७।
  2. 1 2 "ISO Online Browsing Platform", ISO, अन्तिम पहुँच ४ नवम्बर २०१४।
  3. 1 2 "Code List: 3229", UN/EDIFACT, GEFEG, मूलसँ २५ दिसम्बर २०१८ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २५ दिसम्बर २०१२।
  4. 1 2 3 4 "Report of the Commissioner for linguistic minorities: 50th report (July 2012 to June 2013)" (pdf), Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India, मूलसँ ८ जुलाई २०१६ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १४ जनवरी २०१५।
  5. ↑ "Haryana grants second language status to Punjabi", Hindustan Times, २८ जनवरी २०१०।[permanent dead link]
  6. ↑ "Punjabi gets second language status in Haryana", Zee news, २८ जनवरी २०१०।
  7. ↑ "Official Website of Jammu and Kashmir Tourism", Department of Tourism Jammu and Kashmir, मूलसँ २०१६-११-२९ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १२ मई २०१६।
  8. 1 2 3 4 https://indiankanoon.org/doc/१२११८९१/
  9. 1 2 "Telangana State Profile" (PDF), Telangana government portal, पृ: ३४, अन्तिम पहुँच ११ जून २०१४।
  10. ↑ "Uttar Pradesh Legislature", Uplegassembly.nic.in, मूलसँ २००९-०६-१९ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १७ जून २०१३।
  11. ↑ "Bifurcated into Telangana State and residual Andhra Pradesh State", The Times Of India, २ जून २०१४।
  12. ↑ "The Gazette of India : The Andhra Pradesh Reorganization Act, २०१४", Ministry of Law and Justice, Government of India, १ मार्च २०१४, अन्तिम पहुँच २३ अप्रैल २०१४।[permanent dead link]
  13. ↑ "The Gazette of India : The Andhra Pradesh Reorganization Act, २०१४ Sub-section", ४ मार्च २०१४, अन्तिम पहुँच २३ अप्रैल २०१४।
  14. ↑ Sanchari Bhattacharya (१ जून २०१४), "Andhra Pradesh Minus Telangana: १० Facts", NDTV।
  15. ↑ "Archive copy", मूलसँ २०१५-०४-०२ मे सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०१६-०९-०७।